Jan Potage

Jan Potagezaterdag 18 april 2015 – In Frankrijk heet deze Toneelgek Polichinelle, in Duitsland Hanswurst, in Oostenrijk Kasperle, in Rusland Petrushka, in Turkije Karagöz en in Engeland Mr Punch. Ook andere namen zijn in omloop voor deze harlekijnfiguur uit de Commedia dell’arte. Zo herinner ik me de namen Jean Farine, Pantalone, Hans Beuling, Jack Pudding en natuurlijk Pierrot.  Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Amsterdamse buitenplaatsen

Dessingwoensdag 15 april 2015 - Ooit telde ons land duizenden kastelen, buitenplaatsen en landgoederen. Hiervan resten nog circa 1.400 objecten, waaronder 552 complex historische buitenplaatsen. Dit meldt de Stichting digitaal portaal voor Nederlandse Kastelen, historische Buitenplaatsen en Landgoederen (sKBL) op haar website.

Eén van de mensen achter die site is kunsthistoricus René Dessing, die zelf woont in het Huis te Manpad, in Heemstede. Hij schreef onlangs een mooi boek over zestig historische buitenplaatsen rond Amsterdam.

Ze zijn tussen de 17e en 20ste eeuw gesticht door vooral Amsterdamse kooplieden en regenten. De meeste zijn te vinden in Kennemerland en ’s-Graveland, maar ook langs de Vecht, Angstel en Amstel en in het Gooi. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 15)

Charlotte Corday à Caen en 1793. Tony Robert-Fleuryzondag 12 april 2015 - Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en wederom vergezeld van een afbeelding van een man of vrouw met een boek: deze keer van Charlotte Corday uit Caen, op het moment dat zij tot de dramatische conclusie was gekomen dat Marat vermoord moest worden. Dit moment, in het jaar dat zij zelf onder de guillotine het leven liet (1793), is vastgelegd door de 19e-eeuwse schilder Tony Robert-Fleury. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Vliegende katten

Vleermuiskatzaterdag 11 april 2015 – Hij was nog nooit in China geweest maar dat verhinderde hem niet om er een wetenschappelijk boek over te schrijven. Ik heb het over Athanasius Kircher, wiens China monumentis in 1667 werd uitgegeven door Johannes Janssonius van Waesberge en Elizaeus Weyerstraat uit Amsterdam. Een jaar later brachten zij een Nederlandse vertaling uit van het encyclopedische werk, vervaardigd door Spinozavertaler Jan Hendrik Glazemaker. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Benjamin Constant, uitvinder van de moderne vrijheid

constantboekvrijdag 10 april 2015 – In 1806 analyseerde de Zwitsers-Franse politicus, filosoof en essayist Benjamin Constant (1767-1830) de moderne samenleving in zijn boek Principes de politique. Het is een klassiek geworden een pleidooi voor de constitutionele monarchie, al spreekt hieruit ook Constants ambivalentie en gevoel van nuance en subtiliteit.

De kosmopolitische Constant – voluit: Henri-Benjamin Constant de Rebecque – is in Nederland vooral bekend geworden door Belle van Zuylen. Hij logeerde bij haar van december 1793 tot april 1794 en er is van hen een fraaie briefwisseling bewaard gebleven (Rebels en beminnelijk). Nu verschijnt er een bundel over de ideeën van Constant: Benjamin Constant. Uitvinder van de moderne vrijheid. Stukje blurb:

Constant noemde de moderne samenleving het tijdperk van de individuen. Dit betekent echter niet dat de politieke vrijheid geheel en al overboord moet gegooid worden: wie de politieke vrijheid loochent, loopt het risico om ook zijn individuele vrijheid kwijt te raken. Waarom zouden de machtshebbers zich immers beperken tot het publieke leven en deze individuele vrijheid respecteren?

Constant is de eerste auteur die in Frankrijk de theoretische consequenties trekt uit de revolutionaire ervaring. Hij bouwt voort op het denken van Rousseau en is geïnspireerd door Montesquieu: hij waarschuwt voor de mogelijke valkuilen en misbruiken van een fundamenteel positief te waarderen principe. Dat de bron van de macht legitiem is (Rousseaus idee van volkssoevereiniteit) biedt geen garantie tegen misbruiken, wat bij Constant leidt tot de juridische vorming van een terrein waarop de openbare macht geen enkele bevoegdheid kan uitoefenen.—

¶ Paul De Hert, Andreas Kinneging, Maarten Colette (red.), Benjamin Constant. Uitvinder van de moderne vrijheid. Antwerpen, Uitgeverij Pelckmans 2015. ISBN 978-90-289-7889-8. Prijs ± € 19,50 (240 blzz.). De boekpresentatie, met diverse sprekers en debat, is op 30 april in de de Koninklijke Bibliotheek van Brussel, van 19:30 tot 21:30. Toegang gratis. Info hier (ook uitgebreid over de inhoud van het boek).

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Schilder van de Britse beaumonde

KITTY FISHERdonderdag 9 april 2015 – Kitty Fisher was de Paris Hilton van de 18e eeuw. Althans, in Engeland. Toneel spelen of musiceren kon ze niet en ook was ze niet van hoge komaf. Maar ze was wel knap. Ze wond ze alle mannen om haar vingers. Roddelaars zeiden van haar dat ze in negen maanden wel £12.000 erdoorheen joeg.

Ze ontketende een golf van ‘Fishermania’ in Londen onder jonge vrouwen die haar manier van kleden nabootsten. Schrijvers schreven in verrukking obscene verzen over haar fraaie uiterlijk.

Casanova was zwaar onder de indruk van haar, maar deed verder geen moeite om haar te versieren omdat ze naar verluidt geen Frans sprak (wat overigens door anderen werd tegengesproken). Ook Joshua Reynolds (1723-1792) was een grote fan van haar. Ze zou zijn meest favoriete model worden: maar liefst zeven keer zou hij haar vereeuwigen op doek.  Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

‘Der Kongress tanzt’

Wener_Congreswoensdag 8 april 2015 – Van september 1814 tot juni 1815 was Wenen het onbetwiste centrum van Europa. Tijdens het Congres van Wenen had de stad talloze gekroonde hoofden en hun ambassadeurs te gast.

Onder hen waren een tsaar, een keizer en niet minder dan vijf koningen die als Europese leiders probeerden het continent weer op orde te brengen, in de nasleep van de Napoleontische oorlogen. In totaal kwamen tweehonderd Europese landen bijeen om de toekomst van Europa te bespreken. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Adellijke familieportretten op Duivenvoorde

Duivenvoordedinsdag 7 april 2015 – Vanuit de trein, tussen Leiden en Den Haag, zie je kasteel Duivenvoorde liggen: de buitenplaats die tot 1771 in het bezit was van de adellijke familie Van Wassenaer. Het kasteel ligt in Voorschoten, naast de koninklijke landerijen De Horsten waar je zo heerlijk kunt wandelen.

Wie in De Raaphorst bijvoorbeeld naar de seringenberg wil lopen, zal daar het laat 18e-eeuwse theekoepeltje, gebouwd in opdracht van mr. A.P. Twent (1745-1816), niet meer aantreffen. Maar in mei kun je er wel de weldadige geur van de paarse seringen opsnuiven. Een aanrader is om de wandeltocht te combineren met een bezoek Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Carthago en Dido’s dood

Dood van Didomaandag 6 april 2015 – Op de prent hiernaast valt heel wat te zien, vooral als je erop klikt en de prent uitvergroot in beeld krijgt. Amor pist het liefdesvuur uit, Dido houdt een trouwbelofte vast en links onder het bordes hangt een aanplakbiljet voor een voorstelling van Didoos Doodt op 1 januari 1758.

Het toneelstuk is van Andries Pels, uit 1668 (tekst), en de prent is gestoken door Simon Fokke naar een tekening van Cornelis Troost. De prent hangt op de schitterende tentoonstelling Carthago, die nog tot 10 mei te zien is in het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) in Leiden (info).

Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 14)

Fragonardzondag 5 april 2015 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en wederom vergezeld van een afbeelding van een man of vrouw met een boek: deze keer van de Franse schilder Jean-Honoré Fragonard.  Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen