Festiviteiten in de vroegmoderne Nederlanden

Call for papers Vlaams-Nederlandse Vereniging voor Nieuwe Geschiedenis

goya-la_gallina_ciega-1788dinsdag 6 december 2016 – Het jaarcongres van de Vlaams-Nederlandse Vereniging voor Nieuwe Geschiedenis (VNVNG) in 2017 zal, vanwege haar derde lustrum, in het teken staan van uitingen van blijdschap en plezier in de vroegmoderne Nederlanden.

Naar sommige vormen, zoals blijde inkomsten van landsheren en vorstelijke echtparen, of feesten met vuurwerk en trompetgeschal naar aanleiding van vredessluitingen, is in de afgelopen decennia al veel onderzoek verricht. Datzelfde geldt voor de betekenis en oorsprong van allerlei terugkerende feesten in de kerkelijke kalenders, zoals carnaval en naamdagen van heiligen. Ook de feestelijke activiteiten van rederijkerskamers, gilden en allerlei andere gezelschappen zijn geen onbekend terrein meer. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 48)

boeken-tempelzondag 4 december 2016 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van boeken. Deze keer is het een Egyptisch boekentempeltje. Geen idee waar het zich in het echt bevindt. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Idolatrie van toen

Rick Honings over literaire roem in de negentiende eeuw

de-dichter-als-idoolvrijdag 2 december 2016 – Ruim twee weken heeft Rick Honings mij onderhouden met zijn boek De dichter als idool. Literaire roem in de negentiende eeuw. Het gaat over de manier waarop Nederlandse dichters hun imago vorm gaven en hoe lezers en anderen in de ban raakten van hun dichterlijke idool. Hij beschrijft hoe Bilderdijk, Borger, Tollens, Beets, HaverSchmidt en Multatuli zich modelleerden of – bijvoorbeeld bij Borger en HaverSchmidt – gemodelleerd werden, zodat er een beeld ontstond dat zich in het geheugen van de tijd nestelde en fanvorming uitlokte.

Voor Honings hangt de ‘beroemdheidscultus’, zoals hij het begrip ‘self-fashioning’ bepaald niet correct vertaalt, samen met de Romantiek. In de tijd van de Romantiek – gevoel! verbeelding! – mochten dichters zich excentrieker gedragen en werden zij eerder op een voetstuk geplaatst. In de Verlichting heerste de ratio en bijgevolg was er minder zin in standbeelden. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Gisbert Cuper (1644-1716) herdacht in Deventer

gisbert-cuperwoensdag 30 november 2016 – Vorige week dinsdag 22 november was het precies vierhonderd jaar geleden dat de alleskunner van Deventer Gisbert Cuper in huis ‘De Schuur’ op 72-jarige leeftijd overleed. Er was in het oude Stadhuis een mooi herdenkingsprogramma in elkaar gezet, er was zelfs een heuse wethouder die zijn licht liet schijnen.

De middag opende met een bijzondere wandeling, de ‘Cuper wandeling’, waarvoor ik te laat kwam. Degenen die de tocht gelopen hadden, kwamen zichtbaar tevreden terug. Op de tafeltjes lag een charmante brochure, getiteld Cuper wandeling, bedoeld om de laatkomers te troosten. In een bestek van 38 bladzijden worden lezer en aanstaande wandelaar langs de plaatsen geleid die Cupers leven in Deventer markeerden. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Op zoek naar Johanna Jacoba Weyerman

familiestamboommaandag 28 november 2016 – Genealogisch onderzoek is iets waar je geduld voor moet hebben. En je moet werkelijk willen weten wie er achter de namen in de dtb-klappers schuilgaan. Is die belangstelling minimaal, dan kun je maar beter iets anders gaan doen. En dat doe ik dus ook.

Want ik interesseer me niet echt voor Johanna Jacoba Weyerman. Zij is Weyermans tweede dochter van die naam, geboren in 1730. Na zijn overlijden in 1747 was ze samen met haar moeder aangewezen op de giften van het Burgerlijk Armenstuur in Den Haag. Dat duurde volgens Adèle Nieuweboer tot Pasen 1780. Op gezag van de Haagse gemeentearchivaris Bordewijk meldt ze dat Johanna Jacoba op dat moment op belijdenis was toegetreden tot de hervormde gemeente (archief Kerkenraad, inv. nr. 268). Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 47)

boekentransport-mongoliezondag 27 november 2016 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van boeken. Deze keer is het de Mongoolse schrijver Jambin Dashdondog die al 20 jaar op een kameel boeken verspreidt onder de kinderen in de Gobi-woestijn. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Tiele-Leerstoelendag 2016

historische-stadsbibliothekenvrijdag 25 november 2016 – De Dr. P.A. Tiele-Stichting is vernoemd naar bibliograaf en bibliothecaris dr. P.A. Tiele (1834–1889) en heeft als doel de boekwetenschap in Nederland te bevorderen. Eén van de activiteiten is de Tiele-Leerstoelendag. Die vindt dit jaar plaats op vrijdag 2 december in de KB in Den Haag.

Tijdens de Tiele-Leerstoelendag presenteren promovendi en (oud-)studenten van de Tiele-hoogleraren hun nieuwste onderzoeken en ontwikkelingen in de boekwetenschap. Zo vertelt
Marieke van Delft over het nieuwe deel in de reeks Bijdragen tot de Geschiedenis van de Nederlandse Boekhandel, getiteld Historische stadsbibliotheken in Nederland (WalburgPers). Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Weer een bijzondere Weyermanuitgave

bubb-kuyper-20161123-kavel-3352donderdag 24 november 2016 – Op de veiling van 23 november bij veilinghuis Bubb Kuyper in Haarlem kwam een handvol kavels met werken van Weyerman onder de hamer. In de veilingcatalogus werd er niet op gewezen, maar bezoekers van de kijkdag werden bij het bekijken van kavel 3352, met onder andere een exemplaar van Het oog in ’t zeil, op een verrassing getrakteerd.

Jan Bruggeman en ik hebben in 2010 onderzoek gedaan naar de bronnen van Het oog. Onze conclusies waren duidelijk: er is weliswaar een bewerker aan de slag geweest die de volgorde van de vijftig afleveringen verprutst heeft, maar Het Oog bevat veel vertalingen van Engelse werken. De stapel bronnen die ervoor gebruikt zijn, is een heel stevige aanwijzing dat Weyerman de auteur is van minimaal het leeuwendeel van de tekst van de 50 afleveringen. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 46)

raul-lemesoffzondag 20 november 2016 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van boeken. Deze keer is het een ‘arma de instruccion masiva’ van de Argentijnse kunstenaar Raul Lemesoff. Hij maakte  in 1979 deze tank als beeld van de donkere tijd waarin Argentinië destijds verkeerde. Het is echter geen gevaarte om bang voor te zijn, maar een mobiele bibliotheek die je – als wapen voor massa-instructie – juist moet toejuichen. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Gisbert Cuper, Deventer burgemeester en geleerde

Portret van Gisbert Cuper. Geschilderd door Jan de Baen tussen 1681 en 1689. Collectie Historisch Museum Deventer.

Portret van Gisbert Cuper. Geschilderd door Jan de Baen tussen 1681 en 1689. Collectie Historisch Museum Deventer.

vrijdag 18 november 2016 – Volgende week dinsdag, 22 november, wordt in Deventer het boek Gisbert Cuper, Deventer burgemeester en geleerde (1644-1716) van Catherine Bolkestein gepresenteerd. Die dag is tevens de driehonderdste sterfdag van Cuper.

Gisbert Cuper verwierf faam als zowel geleerde als bestuurder. Hij was een aantal jaren rector magnificus van de Illustere School in Deventer en correspondeerde met diverse geleerden in Europa over wetenschappelijke onderwerpen. Van 1681 tot 1694 was hij de afgevaardigde van Deventer in de Staten-Generaal. Hij was een fervent aanhanger van stadhouder Willem III en manifesteerde zich ook in de Spaanse Successieoorlog, als ‘gedeputeerde te velde’ in de Zuidelijke Nederlanden. Recentelijke archeologische vondsten in de beerput van zijn huis hebben Cuper uit de vergetelheid gehaald.

Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen