Het complexe beeld van Staring

dinsdag 23 mei 2017 – Bij een bezoek aan de eeuwenoude Librije in Zutphen sprak de gids met bewondering over de dichter A.C.W. Staring (1767-1840). Hij vertelde dat in de vloertegels onder de lessenaars met de vastgeketende boeken sporen te zien zijn, waarschijnlijk van een hond. Staring dichtte deze sporen aan de duivel toe die in hondengedaante de monnik Jaromir verraste toen hij op een vastendag in de bibliotheek een kippenboutje zat te verorberen. Dit gedicht uit Starings ‘Jaromircyclus’ was in de Librije te koop.

Bij mijn avondmaaltijd in het restaurant van landhotel De Hoofdige Boer in het nabij gelegen dorp Almen lag het gedicht van Staring over boer Stuggink op tafel. Deze vertelling begint met de bekende dichtregels:

 

Elk weet, waar ’t Almensche Kerkje staat,
En kent de laan die derwaart gaat.

Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 21)

zondag 21 mei 2017 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van de boekenwereld. Deze keer is het een fraaie boekenkast uit de Biblioteca de la Universidad de Salamanca. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Almanakken en liedjes in de aanbieding

De Alkmaarse schandaalbiografie van Weynandt Josephus Rochel (ca 1763) – 3

donderdag 18 mei 2017 – De hoofdpersoon van De Levens-Bysonderheeden van Weynandt Jospehus Rochel, (alias) het Keulsche Roselyntje, waarover ik eerder schreef (hier en hier), was een man van veel ambachten en nog meer ongelukken.

Op de titelpagina wordt een indruk van zijn beklagenswaardige loopbanen gegeven: ‘Kleermaker, Rynsche Wynkoper, Koppelaar’ en nog veel meer. Dieptepunt is ongetwijfeld het door hem beoefende ambacht van ‘Strondtwerker’. Hij was volgens de titelpagina ook ‘Liedjes Uytventer’ en ‘Loterybriefjes Verkoper’. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voetnoot (10)

Geen echte vrienden

dinsdag 16 mei 2017 – Als Weyerman inderdaad met enige regelmaat de Noordzee overstak, dan moet hij meerdere kapiteins ontmoet hebben. Ooit schreef ik al over kaptein N. Jeff***, voor wie volgens mij Edward Jeffreys model stond. Jan Bruggeman wees mij op nog twee andere kapiteins.

Voor Weyerman waren ze kennelijk een noodzakelijk kwaad: Jeffreys wordt neergezet als een verwaande bullebak, en in het navolgende citaat laat Weyerman duidelijk merken dat je goud geld moest betalen voor schrale voorzieningen. Het is te vinden in de Rotterdamsche Hermes, op p. 327 (19 juni 1721). De Daemon vertelt hoe hij tijdens een avontuur door een explosie werd weggeslingerd: Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 20)

zondag 14 mei 2017 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van de boekenwereld.  Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Diefstal en kindermoord

Drie vrouwen Pirlapomp justitieel gewurgd in Rhenen (1707)

Gezicht op Rhenen (1646) door Jan Josephsz van Goyen

donderdag 11 mei 2017 – Er waren in het begin van de achttiende eeuw twee zusters die als raven stalen: Aeltje Cornelis en Hilletje Cornelis. Hilletje was geboren in Barneveld en 41 jaar oud, Aeltje was in Ede geboren en ‘ontrent acht-a negen-en veertig Jaren’ oud. Beiden droegen ze een identieke en merkwaardige alias: Pirlapomp.

Op 4 april 1707 werden zij in Rhenen ‘aen een Pael, met een Pop boven haar hooft gestelt, ende met de Koorde door den Scherp-rechter geworgt’. In de gedrukte Sententien wordt een indrukwekkende opsomming van hun dieverijen geboden. Het vonnis was op 28 maart uitgesproken. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voetnoot (9)

Mr. Green, een blinde organist (vervolg)

Het orgel in St Giles-without-Cripplegate

dinsdag 9 mei 2017 – Weyerman verbleef in een logement achter de kerk van St Paulus. Dat zou Saint Paul’s Cathedral geweest kunnen zijn, maar ik zou Weyerman toch veeleer zoeken in de omgeving van Saint Paul’s Covent Garden. Met St. Gillis bedoelt Weyerman Saint Giles Cripplegate. Green is daar vanaf rond 1704 tot in ieder geval in 1728 organist geweest.

Weyerman moet, als we hem mogen geloven in de teksten die ik in de vorige voetnoot heb geciteerd, Mr. Green goed gekend hebben, maar wat hij met piketten (kaartspelen) met deze blinde bedoelde is mij niet duidelijk. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 19)

zondag 7 mei 2017 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van de boekenwereld. Deze keer is die vervaardigd door Quint Buchholz, een Duitse kunstenaar die aardige illustraties met boeken maakt. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Één reactie

Voetnoot (8)

Mr. Green, een blinde organist 

St Giles-without-Cripplegate (Londen)

vrijdag 5 mei 2017 – In de vorige voetnoten heb ik geschreven over hoe Weyerman met krantennieuws omgaat. Leuker wordt het als hij schrijft over iemand die hij – naar eigen zeggen – persoonlijk gekend heeft. Jan Bruggeman wees mij op zo iemand: Mr. Green, een blind Muziekant en organist van St. Gillis.

Omdat Weyerman uitvoerig over hem bericht, geef ik deze keer alleen de citaten. In mijn volgende voetnoot geef ik mijn commentaar bij deze teksten.

Een vermelding van een onderwerp bij Weyerman staat zelden alleen, en zo komt ook Mr. Green twee keer in werk van Weyerman voor. In deel 1 van de Historie des Pausdoms (p. 85) houdt Weyerman het kort: Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

‘Er gebeuren vreemde dingen in Spanje’ en de ontsporing van de kalender

69 maart, 34 april, 43 april en 56 april bij Gogol en France Post-Tydinge (1706)

woesdag 3 mei 2017 – Op 5 december laat Gogol de ambtenaar Aksénti Iwánowitsj in zijn dagboek, nadien het dagboek van een krankzinnige, noteren dat de gebeurtenissen in het verre Spanje hem verbazen. Er is niemand voor de troon. Geen koning beschikbaar. Hoe is dat mogelijk?

De situatie lijkt op die aan de vooravond van Spaanse Successieoorlog (1701-1713). Karel II, de Spaanse koning, sterft in 1700, een jaar na de dood van diens beoogde troonopvolger. In het testament, dat hij in alle haast moet aanpassen, wijst hij de hertog van Anjou aan als nieuwe troonopvolger. Netjes geregeld, ware het niet dat deze hertog ook Filips van Bourbon is, de kleinzoon van Lodewijk XIV. Die dreigende uitbreiding van de invloedsfeer van de Zonnekoning is voor de omringende landen onaanvaardbaar. Oorlog!

Willem III maakt nog wel het begin van deze oorlog mee, maar al snel haakt als leider van de geallieerde legers af. Hij valt van zijn paard, in maart 1702 overlijdt hij aan de gevolgen ervan. De strijd, nu voortgezet door anderen, wordt vooral uitgevochten in de Spaanse Nederlanden. Soms is de oorlog dichtbij de Republiek, in Ekeren, maar meestal botsen de legers ten zuiden en westen van Brussel. In de Republiek leeft het publiek, ondanks de afstand en het vreemde strijdtoneel, hartstochtelijk mee. Wordt er een veldslag gewonnen, dan wordt God geprezen en de legerleiding gefeliciteerd. Leedvermaak reserveert men voor de verliezers. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen