De Vliegende Hollander in de wereld en Terneuzen

Voorouders en nazaten van kapitein Van der Decken

dinsdag 24 januari 2017 – Dat de befaamde Vliegende Hollander ooit zijn eindeloze loopbaan was gestart in Terneuzen, was me al een paar jaar geleden onthuld.

Met mijn zoon Gerrit bezocht ik mijn oom Gerrit, die er woonde, en we wandelden door een koud stadscentrum van Terneuzen. En of hij ons op het bordje wees of dat ik het zelf het eerste zag, weet ik niet meer, maar wel dat ik mijn scepsis voor mijn oom verborgen hield. Hier zou de verdoemde kapitein Van der Decken zijn levensdagen zijn begonnen. Ik dacht ‘ja ja’ en zei ‘goh’, om mijn zoon Gerrit de geschiedenis in ruwe trekken te schetsen. Hij kende de hoofdpersoon al van de film, de Pirates of the Caribbean. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 4)

zondag 22 januari 2017 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van boeken. Deze keer is het een remake van de legendarische bibliotheek van Alexandrië: de Bibliotheca Alexandrina, die in 2003 met financiële steun van de Unesco haar deuren opende. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Twickel, Wassenaar en Wezel

Een ‘bedrieger’ van Sjouke Gerrit Wezel.

donderdag 19 januari 2017  – Eind vorig jaar ‘reüniëerde’ ik met oud-studiegenoten (archiefopleiding midden jaren tachtig) op Twickel, ooit eigendom van Unico Wilhelm graaf van Wassenaar Obdam (1692-1766), staatsman, diplomaat en componist. Een mooie, heldere dag. De studiegenoten – we hadden elkaar tien jaar niet meer gezien – hadden optisch weinig geleden, het was een enthousiast weerzien.

Ons vorige bezoek aan Twickel dateerde al weer van jaren her. Huisarchivaris Aafke Brunt leidde ons met twee collega’s rond door het enorme kasteel met dito bibliotheek en archief en gedrieën verstrekten zij ons even gulle als adequate informatie. Nee, niks Weyerman, wel veel andere achttiende-eeuwse banden. Daarvoor ga ik nog eens terug, het was in alle opzichten een geslaagd bezoek.

Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Één reactie

Noviomagus cantat

Nijmegen als ‘halteplaats’ voor dichters

dinsdag 17 januari 2017 – Onlangs verscheen een omvangrijk boek over de dichters die in de loop van zeven eeuw verbleven in Nijmegen. Joan ten Hove en Riny Jans stelden het boek Van Brugman tot Ter Balkt samen. Voor twintig euro is het in de Nijmeegse boekhandels te koop. Of het ook elders stapels haalt, weet ik niet.

Het is een verzorgd boek waarvan korte bio’s – ‘een journalistiek kijkje in het leven’, heet het weinig aanmoedigend – van de diverse dichters vergezeld gaan van staaltjes dichtwerk. Die gedichten worden opgevoerd ‘als spiegels van de tijd’. Het boek heeft met het hoofdstuk over H.H. ter Balkt een majestueus slotakkoord. Al zijn versregels zijn mokerslagen. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 3)

zondag 15 januari 2017 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding die iets met boeken te maken heeft. Deze keer is het de trap van Livraria Lello, een beroemde boekhandel die zich sinds 1881 in Porto (Portugal) bevindt. De winkel wordt ook wel de Harry Potter Boekhandel genoemd. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Zwaan Kleef aan

Met De Achttiende Eeuw naar Kleef

Landschap met de Zwanenburcht te Kleef (ca 1700)

donderdag 12 januari 2017 – Onlangs verscheen het tweede nummer van jaargang 2015 van De Achttiende Eeuw, enkele dagen nadat ik in een blog voorbarig en onterecht gerept had van de teraardebestelling van de Werkgroep Achttiende Eeuw. Van diverse zijden werd ik kort na verschijning van de blog elegant op de vingers getikt: de Werkgroep was niet dood, leve de Werkgroep! Ik zal niet proberen toch nog stukjes gelijk binnen te halen, met dit duidelijk levensteken op mijn bureau.

Het is een gevarieerd nummer, waarvan ik stukjes heb gelezen en een enkel artikel, dat van Jane Judge over de Belgische onafhankelijkheidsmanifesten van 1789 en 1790 voor later ga bewaren. Nu ik de Grote Verschaffel gelezen heb, wil ik zien hoe Jane Judge en de nieuwe literatuurgeschiedenis van de Zuidelijke Nederlanden zich verhouden. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

De weg naar het hart van Vlaanderen gebaand

Het langverwachte deel over de geschiedenis van
de literatuur in de Zuidelijke Nederlanden

dinsdag 10 januari 2017 – Nog geen maand geleden verscheen het écht laatste deel van de nieuwe ‘Geschiedenis van de Nederlandse literatuur’, het deel over de literatuur van de Zuidelijke Nederlanden 1700-1800. Op de titelpagina van het boek staat als jaar van uitgave 2017, terwijl ik het in de laatste week van 2016 gelezen heb.

De schrijver is de historicus Tom Verschaffel en hij heeft een bewonderenswaardig boek geschreven over een tijdvak dat in het Zuiden nul komma nul onvergetelijke meesterwerken heeft opgeleverd. Al in het begin van zijn litteratuurgeschiedenis bestrijdt hij de gedachte dat in zijn studie pleidooien voor een nieuwe canon gelezen mogen worden. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 2)

zondag 8 januari 2017 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van boeken. Deze keer is het een foto van de Biblioteca Vasconcelos in Mexico City, vernoemd naar José Vasconcelos (1982-1959), de vroegere directeur van de Nationale Bibliotheek van Mexico. De bibliotheek werd in 2006 geopend maar sloot een jaar later haar deuren wegens constructiefouten. De verbouwing nam 22 maanden in beslag. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

De ontbrekende traditie?

Nederlands conservatisme in de lange achttiende eeuw

De beroemde Britse vader van het conservatisme Edmund Burke. Portret door James Northcote.

vrijdag 6 januari 2017 – Het conservatisme wint de laatste jaren aan populariteit in Nederland. Politieke partijen die strijden voor een terugkeer naar de ‘goede oude tijd’ – toen Nederland zogezegd nog Nederland was – doen het goed bij de kiezer. Het nostalgische verlangen naar een simpeler en veiliger wereld, met touwtjes uit de brievenbus en oom agent die de buurt streng doch rechtvaardig overziet, lijkt sterker dan ooit.

Wat dat aangaat is het thema van het aankomende jaarcongres van de Werkgroep 18e Eeuw hoogst actueel. Dit congres, getiteld De ontbrekende traditie? Nederlands conservatisme in de lange achttiende eeuw, vindt op vrijdag 13 januari aanstaande plaats aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Theatrale processen

Slavernij voor het gerecht en op het toneel

woensdag 4 januari 2017 – Met enige regelmaat escaleert de aandacht voor het slavernijverleden in onzin waarbij de goede bedoelingen het winnen van de feiten.

Onlangs las ik dat zelfs Michiel de Ruyter in de beklaagdenbank plaats moest nemen. Ook hij! Ook hij had zich schuldig gemaakt aan slavenhandel. Bij nader inzien bleek hij weliswaar in de zee gevaren te hebben waar de schepen met slaven ook voeren, maar van betrokkenheid bij de handel was geen sprake.

Als feiten niet meer tellen en iedereen maar wat mag roepen, dooft het licht. In duisternis zijn ook de zwarte bladzijden niet meer te onderscheiden. In het Tijdschrift voor Sociale en Economische Geschiedenis schrijft Gerhard de Kok in zijn artikel ‘Cursed Capital. The Economic Impact of the Transatlantic Slave Trade on Walcheren around 1770’ verhelderend genoeg over de slavenhandel. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen