Liquidatie van de sociëteit De Goede Hoop

beurtschipperzondag 19 juni 2016 – Op 3 mei 1786 liep het kantoor van notaris (en dichter) Lambert Stoppendaal Pieterszoon (1746-1815) in Nijmegen vol met zo’n veertig mannen en vrouwen, onder meer afkomstig uit de Achterhoek en Bonn. Hun aanwezigheid was juridisch vereist om een volmacht te verlenen aan Pieter Schaep Corneliszoon en Abraham van Doesburg, beurtschippers tussen Nijmegen en Dordrecht. De schippers konden daarmee de liquidatie van de in Dordrecht opgerichte sociëteit De Goede Hoop afwikkelen.

Een week later kreeg Stoppendaal weer veel bezoek, nu vooral Nijmegenaren. Zij machtigden op hun beurt de hiervoor genoemde beurtschipper Abraham van Doesburg de penningen te ontvangen van de Dordtenaren en uit te keren aan de rechthebbenden. Helaas worden er geen bedragen genoemd.

Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | 2 Reacties

Boekpresentatie ‘Reizen en avonturen van Jacques Massé’

Titelpagina van Tyssot de Patots anoniem uitgegeven reisverhaal.

Titelpagina van Tyssot de Patots anoniem uitgegeven reisverhaal.

vrijdag 17 juni 2016 – Eerder schreef Peter Altena op deze blog over de onterecht vergeten Nederlandse vrijdenker Simon Tyssot de Patot (1655-1738). Tyssot de Patot gaf anoniem een geruchtmakend imaginair reisverhaal uit, Voyages et aventures de Jacques Massé, waarvan nu voor het eerst een Nederlandse vertaling het licht ziet.

De vertaling werd verzorgd door Lisette van Eykeren. Peter Altena schreef een inleiding bij het boek. Het hele project werd gefinancierd met behulp van fondsenwerving en crowdfunding.

Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Van nieuwe neerlandistiek, theorieën, die voorbijgaan

Stephen Greenblatt

Stephen Greenblatt

donderdag 16 juni 2016 – Debatteren heeft alleen zin wanneer je ertoe bereid bent je, tenminste ten dele, door je tegenstander te laten overtuigen. In die zin acht ik de discussie die Peter Altena en ik recentelijk op deze site voerden als geslaagd.

De scherpzinnige reeks ‘Nieuwe neerlandistiek’ van Altena deed mij beseffen dat ik in mijn aanvankelijke repliek wat tekort door de bocht was. Toch nog een paar opmerkingen.

Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Lichter dan lucht

Charles Laplante (1837-1903) naar Albert Tissandier (1839-1906), Dood van de luchtreiziger La Mountain, 1875.

Charles Laplante (1837-1903) naar Albert Tissandier (1839-1906), Dood van de luchtreiziger La Mountain, 1875.

dinsdag 14 juni 2016 – Ballonvaart: heel Europa raakte er van in de ban, een modern, vernuftig verschijnsel, dat de mensheid zou veranderen. Grote ontdekkingsreizen lagen in het verschiet, de trekschuit en de postkoets werden overbodig. Voor verkenners in oorlogstijd bood het ongekende kansen en meteorologen konden ter plekke in de atmosfeer onderzoek doen. Zo bruiste het in de hoofden van menig  Europeaan aan het eind van de achttiende eeuw.

Het startschot werd gegeven op 4 juni 1783, toen de pioniers de gebroeders Joseph en Etienne Montgolfier een ballon oplieten die twee kilometer ver de aarde weer bereikte. Een paar maanden later lieten ze, zoals ook bij de latere spoetniks, dieren de lucht in gaan: een schaap, een haan en een eend. Pas daarna durfden ook mensen zo’n tocht te maken. Jean-François Pilâtre de Rozier en François Laurent d’Arlandes zweefden in 25 minuten een afstand van acht kilometer door de lucht. Daarna was er geen houden meer aan en namen hoogte en afstanden toe. Er volgde een rage met steeds andere ballontypen. Teylers Museum wijdt hier een luchtige tentoonstelling aan, De luchtballon (t/m 28 augustus).

Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Nieuwe neerlandistiek (4) – slot

Willem Emmery de Perponcher (1741-1819).

Willem Emmery de Perponcher (1741-1819).

zondag 12 juni 2016 – En dan nog even over de theorie. Ruim twintig jaar geleden las ik een studie over De Perponcher, vooral befaamd vanwege zijn bijdrage aan de sentimentalisme-discussie. De lectuur kabbelde voort – beetje instemming, beetje kritiek – tot ik op bladzijde 145 las: ‘De practijk blijkt zoals zo vaak niet zo boeiend als de theorie.’

Mij heugt nog de slappe lach die dit zinnetje bij mij veroorzaakte. Ik vroeg me af of de man kinderen had.

Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Nieuwe neerlandistiek (3)

Jerôme Meizoz

Jérôme Meizoz

zaterdag 11 juni 2016  Meizoz goeroe? Was ruim tien jaar geleden Bourdieu dé naam – er is zelfs al onderzocht hoe Bourdieu kwam, zag en de neerlandistiek veroverde  -, een zes à zeven jaar later was het de naam van Greenblatt die alom rondzong en sinds een paar jaar gonst het Meizoz. Het zal niet aan Bourdieu, Greenblatt en Meizoz liggen dat zij in de neerlandistiek (en de geesteswetenschappen tout court) zo’n succes hebben, maar de massaliteit van dat succes wekt wel mijn argwaan.

Van de drie leek en lijkt me Meizoz, om al eerder gememoreerde redenen, het interessantst. Graag zou ik werk van hem in vertaling lezen.

Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Nieuwe neerlandistiek (2)

Pierre Bourdieu (1930-2002)

Pierre Bourdieu (1930-2002)

vrijdag 10 juni 2016 – Misschien vergis ik me – ik denk het niet -, maar het is mijn stellige indruk dat op het tijdvak van Merlyn, waarin alles om de tekst, louter om de tekst draaide, een periode volgde, waarin de lezer het voor het vertellen had. De receptie-esthetica gaf de lezer het eerste en het laatste woord.

Op de zin van structuuranalyse volgens Merlyn werd afgedongen in publicaties van Hugo Verdaasdonk: hij richtte zijn aanval op het hermeneutisch ‘Verstehen’, dat zou bij de interpretatie alleen maar oncontroleerbare kletspraat tot gevolg hebben. Daarbij ridiculiseerde hij in zijn serie artikelen in De Revisor (via vertekening) de bestaande literatuurstudie. Nee, literatuurwetenschap moest empirisch zijn of niet zijn.

Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Nieuwe neerlandistiek (1)

Ekels_de_Jonge.jpegwoensdag 8 juni 2016Kort geleden reageerde Ivo Nieuwenhuis op mijn blogtekst waarin ik het nieuwe nummer van De Achttiende Eeuw besprak en de inhoud prees. En ja, ook van mijn scepsis over de nieuwe benaderingen, zoals die verbonden zijn met de namen van Bourdieu, Greenblatt en Meizoz, geen geheim maakte.

In mijn stukje laat ik uitschijnen dat ik aanvankelijk onder de indruk was van de toepassing van Greenblatts opvattingen in Edwina Hagens Schimmelpenninckbiografie. De twijfel, waar ik over schreef, sloeg nadien toe, maanden nadat ik het boek gelezen had. Ook omdat ik bij andere gelegenheden, in de maanden die volgden, de naam Greenblatt meer dan eens, met haast grenzeloze verering, hoorde noemen. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Ongeduldige tiener op reis

koetszondag 5 juni 2016  Een jaar of twintig schat ik haar, zeker niet ouder, eerder wat jonger. Josina Seegers reisde op 14 juni 1783 van Amsterdam naar Ootmarsum met enkele familieleden, heer Welberaaden, vrouw Goedhart, vrouw Veelzorg, en enkele anderen, onder wie een Spaanse edelman (die in zijn slaap praat) en de voerman, tevens bruidegom, nee niet van Josina.

Het was ‘heemels schoon weer’, aldus haar berijmd reisverslag. Onderweg spoelde het gezelschap ‘caakies, ossetong en ook sasijsen brooden’ weg met goede wijn. In Utrecht logeerde ze bij ‘heer Patriot en vrouw Geestrijk’ aan de Oudegracht, bezocht ze ‘doctor Pipoos huijs’ [??], amuseerde zich bij een optreden van 300 gewapende genootschappers onder ‘keurig krijgsmusiek’, en nam de volgende dag druistig afscheid – kus, kus, kus – de ongeduldige tiener wilde voort. De koets joeg de volgende dag door ‘Knollenstad’ (Amersfoort), Voorthuizen en Almelo richting Ootmarsum.

Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Muilpeer en een ‘frisse klap’ in het koffiehuis

Lucas Trip

Lucas Trip (1713-1783)

vrijdag 3 juni 2016 – De Groninger burgemeester (en dichter) Lucas Trip schreef op 14 januari 1772 zijn kinderen vanuit Den Haag, maar het vermakelijkste bewaarde hij voor het slot van de brief. Het was het verslag van een partijtje matten in het koffiehuis. Kennelijk ging daar meer rond dan koffie, vrijheid en tolerantie.

Centrale figuur in het verhaal was de Nijmeegse burgemeester Van Leeuwen. Hij had ‘in ’t Koffiehuis een en andermaal den jongen vergeefsch om t konfoor gevraagd’ en ‘wilde diens memori versterken met een muilpeer; dog raakte ongelukkig den naast hem sittenden officier, die zulks zonder onderzoek met een frisse klap betaalde. De Burgr sprong op, en zogt het geweer van de tang: terwijl de officier inmiddels hem een steek of twee door syn rok gaf eer men malkanderen konde beduiden dat het een misslag was.’ (Groninger Archieven, arch. familie Trip (587), nr 120) —Peter Altena

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen