Historisch koken

Een lekkere Sustermaandag 1 september 2014 - Koken is in. Net als historisch koken en koken met vergeten wortelen &c. De afdeling Bijzondere Collecties van de UvA heeft inmiddels een enorme collectie kookboeken opgebouwd, mede dankzij schenkingen van gulle gevers. Het lijfblad van de Amsterdammers, De Boekenwereld, bracht hier vorig jaar een fraai nummer over uit. Met mooie plaatjes en gelukkig zonder de gezellige kommetjes, partjes, mesjes, tomaatjes, uitjes, schaaltjes, pannetjes en andere frutseltjes waar kookbloggers en -blogsters altijd over schrijven.

Eind van deze maand verschijnt een nieuw historisch kookboek: Een lekkere Suster en andere heerlijkheden. Een kookboek met recepten van vijf generaties uit één familie, 1774-1920. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 35)

Lezende man, omgeving Joshua Reynoldszondag 31 augustus 2014 – Dankzij Google Alerts komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de 18e eeuw. De oogst van deze week is een allegaartje van plaatjes, krantenberichten, verhalen, persberichten, recensies, films, recepten. – Zoals altijd vergezeld van een afbeelding van een lezende man of vrouw. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Dansend achter de duivel

Keeshonden dansend achter de duivelzaterdag 30 augustus 2014 – Mirlitons zijn genoemd naar het gaasje waarmee Parijse dames aan het begin van de 18e eeuw hun kapsels in model brachten. De spotliedjes over deze kapsels kregen op een gegeven moment de naam mirliton mee. Op de precieze melodie werd eindeloos gevarieerd. Gaandeweg kregen ook de liedjes een andere inhoud, al hebben ze wel steeds met meisjes te maken. Het WNT geeft slechts de betekenis van populair deuntje mee, maar vergeet te noemen dat het vaak pikante liedjes zijn. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Expeditie Maastricht

De drukpers van Dufour & Roux, tekening door de 18e-eeuwse architect Matthias Soiron

De drukpers van Dufour & Roux, tekening door de 18e-eeuwse architect Matthias Soiron

vrijdag 29 augustus 2014 – Maastricht had in de tweede helft van de 18e eeuw een boekverkoperscompagnie die met haar Franstalige drukwerk een grote rol speelde in de verspreiding van het verlichte gedachtegoed: Dufour & Roux.

De Parijzenaar Dufour had het vak geleerd in het nabij gelegen Luik, bij Bassompierre, een succesvolle drukker-uitgever-boekverkoper die alles nadrukte wat de leesgierige geleerden maar begeerden. Roux was een Zwitser die al sinds 1737 in Maastricht actief was als drukker en boekhandelaar.

Jean-Edmé Dufour werd in 1766 poorter van de stad Maastricht, waar hij al snel met zijn fonds beschikte over een internationale klantenkring. Het ging hem voor de wind, getuige het grote pand aan het Vrijthof (Spaans Gouvernement) dat hij in 1775 kocht en de enorme assortimentscatalogus met 7500 titels die hij met Roux in 1785 uitbracht. Zijn zakelijke successen had hij mede te danken aan de smokkel van verboden boeken via Straatsburg naar Frankrijk (bron).

Eén van de lezingen tijdens de jaarlijkse expeditievergadering van de Stichting Jacob Campo Weyerman – deze keer in Maastricht – gaat over Dufour. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

De ‘verbeterde zintuigen’ van De Philosooph (1769) van Cornelis van Engelen

Diderot en zijn Brief over de blinden (2)

Diderot Lettre sur les Aveuglesdonderdag 28 augustus 2014 - De blindenbrief van Diderot werd bij mijn weten in de achttiende eeuw niet in het Nederlands vertaald, maar dat was in de achttiende eeuw niet zo erg als nu. Geïnteresseerden lazen nog gewoon Frans. Een man die in de tweede helft excelleerde in nieuwsgierigheid was Cornelis van Engelen. Hij las Diderots Lettre in 1769, twintig jaar na de eerste verschijning.

In zijn weekblad De Philosooph schreef hij in de aflevering van 30 januari 1769 dat hij voorbije week weinig tijd had gehad om zelf ‘te Philosopheeren’. Om die reden zou hij zijn lezers ‘onderhouden’ met ‘eenige byzonderheden’ over een onlangs door hem gelezen ‘kleine verhandeling over de Blinden’. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Op een oor na gevild

Diderot en zijn Brief over de blinden (1)

Aveuglewoensdag 27 augustus 2014 – Tommy (van The Who) was doof, stom en blind (‘deaf, dumb and blind’). Op bestelling. Zijn moeder en stiefvader droegen hem op te vergeten wat hij gezien en gehoord had: de moord van de stiefvader op zijn vader. Hij nam de opdracht heel erg serieus, zijn doof-, stom- en blindheid was daarmee haast een wilsbesluit.

Het verhaal van Tommy lijkt een romantische ‘working class’-variant op de geschiedenis van Hamlet. Het is ook een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van de literaire en filosofische verkenning van blindheid. Ook die van doof- en stomheid. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

‘Uw glinst’rend heldenstaal’

De in zichzelf verslikkende mannelijkheid van Jacobus Bellamy

Bellamy

Monument voor de dichter Jacques Bellamy (1791)

dinsdag 26 augustus 2014 – De lieveling van de Utrechtse revolutie liet zijn verloofde Francina Baane wachten: eerst moest de vaderlandse wereld gered worden. Die redding maakte hij niet meer mee; in 1786 overleed hij. Arme Francina bleef verloofde, levenslang verbonden met een legende.

Onlangs schreef Kornee van der Haven een uitdagend artikel (verschenen in Spiegel der Letteren), waarin hij Bellamy in zijn dichten betrapte op het verzwijgen van de dood. En nu is er dan een kort artikel van Stefan Dudink: ‘Gespiegeld in glinsterend heldenstaal/verslikt in een pennenmes. Jacobus Bellamy en de mannelijkheid van de dichter’. Het is een intrigerende en ferme beschouwing, opgenomen in de bundel Wat de verbeelding niet vermag! Essays bij het afscheid van Maaike MeijerLees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

De bibliotheek van Diderot: verkocht en hervonden

La Bibliotheque de Diderotmaandag 25 augustus 2014 – Twintig jaar nadat Diderot zijn boeken had verkocht, nam hij van ze afscheid. In 1785 arriveerde de gekochte waar in twintig kisten in Sint Petersburg. De filosoof was overleden en de ongeveer 3000 banden, die hij in 1765 van de hand gedaan had aan Catharina II maar natuurlijk nog wel gewoon kon gebruiken, gingen eindelijk naar Rusland.

Ruim vijftien jaar later bezocht Johan Meerman de boeken in de Hermitage van Petersburg. Hij stelde vast dat ze in de bestaande collectie waren opgenomen: de Diderotbibliotheek was niet meer herkenbaar aanwezig. In de negentiende eeuw werden doubletten, onder andere banden uit de collectie, verkocht. De boeken van Diderot gingen, zoals dat hoort, hun eigen weg.  Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 34)

Ludwig Guttenbrunnzondag 24 augustus 2014 – Dankzij Google Alerts komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de 18e eeuw. De oogst van deze week is een allegaartje van plaatjes, krantenberichten, verhalen, persberichten, recensies, films, recepten. – Zoals altijd vergezeld van een afbeelding van een lezende man of vrouw. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Monstrum horrendum, informe, ingens

Gestrande potviszaterdag 23 augustus 2014 – De Katwijkse walvis lag deze week nog niet op het droge of er werd al druk getwitterd dat er vroeger ook wel eens van die cachelotvissen zijn aangespoeld. Even leek het op een wedstrijdje wie het oudste, grootste of indrukwekkendste exemplaar uit het geheugen kon vissen (hier, hier of hier). Ik kan je wel vertellen: een dode walvis – potvis, potwalvis, cagelot, cachelot of hoe zo’n kolos ook mag heten – stinkt. Het gevaarte ziet er vies uit door het lillend spek maar blijft niettemin imposant. Toch zie ik ze liever levend.

Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen