Merkwaardig (week 21)

Albert Joseph Franke (1860–1924)zondag 24 mei 2015 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en wederom vergezeld van een afbeelding van een man of vrouw met een boek: deze keer geschilderd door Albert Joseph Franke (1860–1924). Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Nederlandsche Criticus

Haegse Mercurius titelplaatzaterdag 23 mei 2015 – Werken aan de Encyclopedie Nederlandstalige Tijdschriften betekent vaak dat je voor verrassingen komt te staan. Vorige week noemde ik even het blad de Wysheit Salomons dat van half juni 1755 tot – in ieder geval – februari 1756 heeft bestaan. Het zou geschreven zijn door de Lutherse predikant Philippus Ludovicus Statius Muller, die op dat moment nog werkzaam was in Leeuwarden. Was. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 20)

Pierre Augustin Thomire 1775zondag 17 mei 2015 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en wederom vergezeld van een afbeelding van een man of vrouw met een boek: deze keer geschilderd door Pierre-Augustin Thomire (1775). Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

De wijsheid van Salomo

Salomozaterdag 16 mei 2015 – Op deze prent zit koning Salomo aan tafel met een van zijn haremvrouwen. Hij is getooid met een iconisch middeleeuwse kroon en kijkt haar met verliefde blikken aan. Intussen legt hij zijn hand op die van haar. Op tafel staat een goed gevulde fruitschaal, met druiven: symbool van vreugde en vruchtbaarheid. Het feit dat zij een tros in haar andere hand heeft liggen, belooft voor de wijze vorst veel goeds. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Satirisch tijdschrift gezocht

kaptafeldonderdag 14 mei 2015 – Nog zo’n 500 lemmata te gaan, zeiden Pieter en ik tegen elkaar toen we spraken over de voortgang van de Encyclopedie Nederlandstalige Tijdschriften (ENT). Ooit dachten we dat er zo’n 250 – nou ja, vooruit: 500 – Nederlandstalige achttiende-eeuwse periodieken te beschrijven vielen, maar dat viel tegen.

Intussen zijn er 1000 lemmata gereed. De STCN geeft natuurlijk fraaie titels, maar dankzij de gedigitaliseerde kranten komen er vele, vele malen meer periodieken boven water. Periodieken die voor zover bekend nog nooit zijn besproken, laat staan dat een onderzoeker ze ooit in handen heeft gehad.

Ook die titels verdienen een plaats in de ENT: zelfs al is er misschien maar één aflevering verschenen en heeft die aflevering geen enkele betekenis gehad voor wie of wat dan ook, het blad is een Nederlandstalige periodiek. En dat het nog niet is opgedoken, wil niets zeggen. Morgen heb je het blaadje ineens in handen.  Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Die ‘dorre en schrale heide’

Gerrit Manheer en ‘Tilburg cantat’

meierijwoensdag 13 mei 2015 – De Rotterdamse boekhandelaar Gerrit Manheer (1772-1807) is alleen al interessant omdat hij een dichtbundel van Gerrit Paape uitgaf, maar veel meer wordt er over hem niet geweten. In (het tweede deel van) de Mengeldichten van het Rotterdamse genootschap Studium Scientiarum Genitrix, waarvan hij lid was, is een gedicht uit 1792 te vinden, waarin hij zijn vrienden (het ‘Dichtrenkoor’) een indruk geeft van zijn lotgevallen ná 1787. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Swaving’s reizen en lotgevallen

Bloemgartendinsdag 12 mei 2015 – Toen ik een jaar of vijf geleden de lijvige biografie van de joodse arts Hartog de Hartog Lémon las, geschreven door Salvador Bloemgarten, dacht ik dat dit wel het laatste boek van zijn hand zou zijn. De Amsterdamse historicus was immers toen al de tachtig gepasseerd.

Inmiddels is hij de negentig voorbij, en zo waar, er is opnieuw een boek van hem op komst. Wederom over een (deels) achttiende-eeuwer uit de tijd van Napoleon. Deze keer over Justus Swaving (1784-1835), ondernemer, legerofficier en publicist. Op vrijdag 29 mei mag Arianne Baggerman het eerste exemplaar in ontvangst nemen. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Arnold Hoogvliet en de geboorte van Gerrit Paape

Bij het album amicorum van Willem van der Jagt

album amicorummaandag 11 mei 2015 – In de achttiende eeuw gold Arnold Hoogvliet als de grootste dichter van zijn tijd. In Worm en donder van Inger Leemans en Gert-Jan Johannes worden enkele bladzijden aan de Vlaardingse dichter gewijd, maar het bijzondere aanzien dat Hoogvliet in zijn tijd genoot lijken ook zij niet echt te begrijpen.

Zij schrijven met verstand over het kleine hofdicht Zijdebalen, niet weinig geholpen door de geringe omvang van de tekst en de kleine traditie van moderne (semiotische) duiding, maar het was toch vooral Hoogvliets Abraham dat decennia de bewondering van de tijdgenoot wekte. Leemans en Johannes citeren enkele regels uit Abraham en noteren dat het ‘waarschijnlijk’ de zojuist geciteerde hartverscheurende regels zijn die de lezer in verrukking brachten. Hier is ‘waarschijnlijk’ een eufemisme voor ‘geen idee’. Dat onbegrip is intussen goed te begrijpen. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 19)

Bernard Louis Borione(1865-1920)zondag 10 mei 2015 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en wederom vergezeld van een afbeelding van een man of vrouw met een boek: deze keer van Bernard Louis Borione (1865-1920). Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Sic transit gloria mundi

Sic Transit Gloria Mundizaterdag 9 mei 2015 – Majesteitsschennis was ook in de 18e eeuw een populaire bezigheid. Je hebt er snel de lachers mee op de hand en je tegenstanders op de kast. Altijd raak. Nog steeds dwingt de prent waarop stadhouder Willem IV als Gelders zwijn wordt afgebeeld, respect af: niet alleen grappig en venijnig, maar ook nog eens heel erg gewaagd. Ôh! Die durft! Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen