Weyerman als secondant bij een artistieke fittie

Duel tussen Adriaan van der Werff en Gerard de Lairesse

Zelfportret van Adriaan van der Werff

Zelfportret van Adriaan van der Werff

maandag 26 september 2016 – De schitterende De Lairesse-tentoonstelling in Enschede leidt in kringen van Campisten als vanzelf tot de vraag wat Weyerman over De Lairesse heeft geschreven. Een korte ‘levensbeschrijving’ van De Lairesse is te vinden in het tweede deel van de Konstschilders, een deel dat bij leven van Weyerman verscheen.

Over deze biografie heeft Eva Boom in 2001 in de Mededelingen nauwkeurig geschreven. Haar artikel over Weyermans denkbeelden over kunst is zo ‘bruikbaar’ – om het adjectief te gebruiken, waarmee André Hanou zijn grootste lof uitdrukte – dat het de onvoltooidheid van Eva Booms Weyerman-onderzoek alleen maar betreurenswaardiger maakt. Gelukkig is er na 2001 op dit onderzoeksterrein wel vooruitgang geboekt. Denk alleen maar aan het belangrijke artikel van Lyckle de Vries (in de huldebundel voor Peter Hecht). Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 38)

bibliotheekbehangzondag 25 september 2016 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van boeken, van stáááápels boeken. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Bacchante Betsy

Gerard de Lairesse verheldert een ‘Tijgerlelie’ van Piet Paaltjens

lairesse-slapende-bacchantedonderdag 22 september 2016 – In Rijksmuseum Twenthe is een indrukwekkende overzichtstentoonstelling van het werk van Gerard de Lairesse (1640-1711) te zien. Wat een indrukwekkende vlootschouw. Veel schilderijen en etsen van De Lairesse geven te denken.

Opvallend is de combinatie van christelijke – ja roomse – en klassieke onderwerpen, opvallender nog de combinatie of tegenstelling tussen oppassende en burleske onderwerpen. In de biografie van De Lairesse wemelt het van Naakte Meisjes in het atelier. Geen begin van bewijs, maar wie als De Lairesse zijn gezicht geschonden wist door syfilis moest wel zijn hele leven een pervert zijn. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Wie is C.P.? Een schot voor de boeg

Titelpagina van Le voici, of Pourtrait en byzonderheeden aangaande Den politiek-vertoog-schrijver door C.P., uit 1782.

Titelpagina van Le voici, of Pourtrait en byzonderheeden aangaande Den politiek-vertoog-schrijver door C.P., uit 1782.

dinsdag 20 september 2016 – Volgens Jan Blokker behoort het niet of gebrekkig opnemen van een (persoons)register bij ‘een uit veel literatuur samengesteld boek tot de hinderlijkste uitgeversmanco’s’. Een fatsoenlijk uitgewerkt register kan een eerste aanzet zijn voor de oplossing van een pseudoniem – Blokker.

Nemen we bijvoorbeeld Briev van een Heer uit Utrecht aan zyn Vriend in s’Hage met als datumregel: Utrecht den …. April 1782, ondertekend door C.P. Daarin schrijft de auteur dat de vroedschap Rijklof M. van Goens wegens verraad (in patriotse ogen) voor zijn leven moet vrezen omdat in de harten van de Utrechtenaren ‘wraakzugt is geprent’. Die had zijn slechte reputatie zoals bekend te danken aan twee woede opwekkende pamfletten, het Politiek vertoog en De zeven dorpen in brand, en een mislukte poging om twee Utrechtse boekverkopers te betrappen op de verkoop van verboden publicaties.

Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | 2 Reacties

Merkwaardig (week 37)

boeken-iglozondag 18 september 2016 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van boeken, van stáááápels boeken. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Grensverkenningen

heusden1donderdag 15 september 2016 – De expeditievergadering 2016 van de Stichting Jacob Campo Weyerman leidde naar het pittoreske vestingstadje Heusden. Afgelopen zaterdag, 10 september, verzamelden zich daar zo’n vijfentwintig trouwe vrienden van de stichting. De zon scheen uitbundig. De sfeer was opperbest.

Het Gouverneurshuis aan de Putterstraat vormde de uitvalsbasis. De vergadering werd geopend met de lezing van enige passages uit het werk van Weyerman waarin Heusden figureert, door Bart Coelen. Hierna was het woord aan Hildo van Ingen, archivaris van het Streekarchief Land van Heusden en Altena. In vogelvlucht schetste hij de geschiedenis van deze ooit belangwekkende vesting, die in de zeventiende eeuw een belangrijke schakel in de verdediging van Holland vormde. Helaas duurden de hoogtijdagen van Heusden maar kort en was het in de achttiende eeuw alweer (lang) gedaan met het strategisch belang van de stad. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Geen stijl of lange tenen?

Wat de 18e eeuw ons kan leren over fatsoen

generaal-daendels-neemt-afscheid-van-luitenant-kolonel-krayenhoff-door-adriaan-de-lelie-1795woensdag 14 september 2016 – Sinds de moord op Theo van Gogh, 2 november 2004, woedt er in de Nederlandse media een continu debat over vrijheid van meningsuiting.

Al twaalf jaar lang komen intellectuelen en politici niet uit de vraag waar de grenzen van die vrijheid liggen. Als niet alles gezegd mag worden, wat blijft er dan op de lange termijn over van de democratie? Aan de andere kant: waarom zou je mensen beledigen? Is vrijheid van meningsuiting een illusie? Kan zij slechts bestaan bij de gratie van zelfcensuur, zoals Cicero wilde? Antwoorden op dergelijke vragen zijn eeuwen geleden al geformuleerd, om precies te zijn: in de eeuw van Daendels. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 36)

bookinist-van-moormannzondag 11 september 2016 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van boeken, van staaaaapels boeken. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Één reactie

Het blauw van Jan van Eyck

De collectie van baron Samuel von Brukenthal (1721-1803) in Den Bosch

Baron Samuel von Brukenthal (ca 1790). Muzeul Naţional Brukenthal, Sibiu

Baron Samuel von Brukenthal (ca 1790). Muzeul Naţional Brukenthal, Sibiu

donderdag 8 september 2016 – In 2009 zag ik in Parijs samen met mijn oudste zoon een ontmoedigend lange rij voor het museum Jacquemart André staan. We lieten de rij de rij en gingen de volgende dag, een zondag, in alle vroegte en sloten aan bij een bescheiden volksoploopje voor het museum. Wat we in het museum te zien kregen was een keuze uit het bezit van de zogeheten Brukenthal-collectie, doorgaans te zien in het Brukenthal Museum in Sibiu (Roemenië).

Veel Hollandse en Vlaamse meesters, met als hoogtepunt een klein portret van een man met een blauwe tulband. Het schilderij, vroeger toegeschreven aan Dürer, is intussen op naam gesteld van Jan van Eyck en gedateerd op ca 1430. Het schitterende blauw van de tulband, de afwezige blik van de licht ongeschoren man, het rechtvaardigt een omweg naar Sibiu. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Dominee in opspraak

Hoe Abdias Velingius zich in de nesten werkte

Grote of Sint-Catharinakerk in Heusdenwoensdag 7 september 2016 – De jaarlijkse expeditievergadering van het JCW voert belangstellenden op 10 september naar Heusden. Op het programma staan een rondleiding door het stadje, lezingen en observaties en natuurlijk het gebruikelijke cafébezoek. We krijgen daar veel wetenswaardigheden te horen en te zien over Heusden in de 18e eeuw. Maar Abdias Velingius blijft vermoedelijk achter de coulissen.

Hm. Abdias Velingius? Ik kwam hem tegen in mijn onderzoek naar de medisch astroloog Johannes Christophorus Ludeman, waarover ik publiceer in het winternummer van de Mededelingen JCW. Dat wil zeggen: ik noem hem alleen maar als patiënt van Ludeman. Niet als inwoner van Heusden. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen