Merkwaardig (week 9)

zondag 26 februari 2017 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van boeken. Deze keer is het de oude woestijnbibliotheek van Chinguetti. Deze oude handelsstad in het noorden van Mauritanië wordt vaak beschouwd als de zevende heilige stad van de islam. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Lof voor Engeland

vrijdag 23 februari 2017 – De heren hadden het dik voor elkaar. Mooi weer, goede zin en een gevulde beurs. Vijf weken Engeland stonden op hun programma. De tocht zou in de late zomer van 1769 voeren van Middelburg via Calais en Dover naar Londen.

Deze heren waren de gebroeders Isaac en Paul Hurgronje, Paulus Ribaut en Johan Steengracht. De laatste hield een dagboek bij dat hij later thuis weer in netschrift zou uitwerken. De familie Steengracht werd later eigenaar van kasteel Duivenvoorde te Voorschoten. Daar, in de bibliotheek, ligt nu dit dagboek. Irene Storm van Leeuwen heeft het voorbeeldig uitgegeven.

Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Het windtjen plooit

Bilderdijk en Luyken bij Hugo Claus

woensdag 22 februari 2017 – Een week geleden kocht ik De Vijanden van Hugo Claus. 12 euro. Een roman, eh ‘een cinéroman’ uit 1967. De roman opent als een film, met een opsomming van de ‘credits’: de naam van producent Jan Vrijman, de namen van de acteurs. De naam van Hugo Claus staat op het omslag, maar volgens de ‘credits’ is hij verantwoordelijk voor het scenario en de dialogen. Ook geldt hij als de regisseur.

In meer romans van Claus lopen de genres door elkaar: in het toneelstuk Pas de deux oefenen de hoofdpersonen voor een toneelstuk, in De koele minnaar bevinden de personages zich op de filmset. In De Vijanden lopen diverse verhalen door elkaar: de geschiedenis van een drietal ontheemden tussen twee fronten in de Ardennen – een Antwerpse jongen, een Amerikaanse militair en een Duitse chauffeur -, de geschiedenis van de verfilming en een beeldverhaal van beide geschiedenissen in foto’s. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Promotie Jan Postma

Een échte biografie van Alexander Gogel

dinsdag 21 februari 2017 – Op 12 januari 2010 wijdde André Hanou een blog aan Gogel (1765-1821), naar aanleiding van het boek dat E.J. Vles in 2009 over hem schreef. Hanou vond het een ‘nuttig’ boek, maar als biografie minder geslaagd. Eigenlijk was Herkauwer – onder die naam schreef Hanou zijn blog – nogal mild over het boek van Vles. Zijn teleurstelling verwoordde hij op zachtmoedige wijze.

Tientallen jaren ervoor was de kritische habitus in kringen van de Verlichtingstudie heel wat ruwer. Ik herinner me besprekingen, bijvoorbeeld van Buijnsters’ editie van Sara Burgerhart, die geen schaduw van welwillendheid vertoonden. Ter verontschuldiging van de genadeloosheid hoorde je recensenten beweren dat een slecht of middelmatig boek een veel beter boek over hetzelfde onderwerp in de weg stond. Ik heb dat lange tijd geloofd. Nu niet meer. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 8)

zondag 19 februari 2017 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van boeken. Deze keer is het de leeszaal van de juridische faculteit van de University of Michigan, in Ann Arbor. Voor de kenners: Go Blue! Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Arsenico drukt door

Aertssens van Antwerpen

donderdag 16 februari 2017 – In kringen van Weyerman-aficionado’s is de Antwerpse uitgever Henricus Aertssens een bekende naam. Aertssens figureert in één van Weyermans toneelstukken, Besweering van den disperaten Antwerpsen courantier, als Arsenico, de gifmenger van de Schelde. In de Mededelingen van de Stichting Jacob Campo Weyerman is bij herhaling aandacht besteed aan Aertssens en Weyerman.

De bijdrage van Jan Bruggeman over het debuut van Weyerman staat me nog helder voor de geest. Het belangwekkende artikel van Steven Van Impe in het recent verschenen nummer van de Mededelingen zette me op een nieuw spoor. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Hoe nu?

Over de controverse tussen Alicia Montoya en Inger Leemans

dinsdag 14 februari 2017 – Op de grens van januari en februari ging er in de kleine wereld van de beoefenaren van de studie van de Verlichting een bommetje af.

Ging op 30 januari in NRC-Handelsblad de vlag nog uit, omdat Alicia Montoya, de Nijmeegse hoogleraar Franse letterkunde, een ‘Ammodo KNAW Award’ verdiende met haar onderzoek naar achttiende-eeuws boekenbezit.

Toen ik het interview met haar las, had ik wel het idee dat de conclusies al geschreven waren: de middenklasse las ‘vooral over God en gebod’. Ik riep mezelf voorzichtig tot de orde: ja, maar zo’n onderzoek kan veel preciezer aan het licht brengen hoe het zit, misschien gaat het in eerste instantie om intuïties en veronderstellingen en niet Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 7)

zondag 12 februari 2017 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van boeken. Deze keer is het een van de illustraties die Érik Desmazières maakte voor La biblioteca de Babel van Jorge Luis Borges. Klik op het plaatje om de afbeelding in haar geheel te zien. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Één reactie

Dirk de rijmer

Nieuw licht op Dirk Schelte

vrijdag 10 februari 2017 – In het gerestaureerde Panpoëticon Batavûm is een eervol plaatsje gereserveerd voor Dirk Schelte. Dirk wie? Die Dirk dus! Riet Schenkeveld-van der Dussen, met emeritaat maar met dieselkracht, schreef voor het Pan een kleine biografie over Schelte, juwelier, taxateur en ook nog dichter. Zijn Rym-werken beslaan 1048 bladzijden. Wat Schenkeveld-van der Dussen over Schelte schrijft, smaakt naar minder en meer.

Ga maar na: Schelte haalde volgens haar het niveau van Huygens niet en het schrijven van versjes was zijn geliefd tijdverdrijf, kwalificaties die Schelte aanbevelen voor degradatie naar de vergetelheid. Ga maar beter na: Schelte correspondeerde met Balthasar Bekker en de dichteres Cornelia van der Veer en zijn Rym-werken bieden ‘een zeldzaam en verrassend kijkje in het burgerbestaan’, nog maar even blijven dus. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 6)

zondag 5 februari 2017 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van boeken. Deze keer is het een interieurfoto van de bibliotheek van het gereformeerde collegium in Debrecen. Deze Hongaarse stad wordt wel het Rome van Calvijn genoemd.  Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Één reactie