April 2008

Van Hoogstraten

vrijdag 25 april 2008 – Jan van Hoogstraten, David van Hoogstraten, Samuel van Hoogstraten: het duizelt de campist wel eens. Over welke Van Hoogstraten schrijft Weyerman in zijn werk?

De website van de familie Van Hoogstraten geeft heel veel informatie over het wel en wee van levende en dode familieleden. Ook staat er een korte bespreking van de bundel De andere achttiende eeuw. Uiteraard voor zover het artikelen betreft waarin een Van Hoogstraten voorkomt.

Stookschriften

donderdag 20 april 2008 – Nog even en de bundel Stookschriften. Pers en politiek tussen 1780 en 1800 zal verschijnen. Deze bundel belooft even spraakmakend te worden als destijds de stookschriften zelf. Twintig jaar politieke pers uit een van de rumoerigste tijden in de Nederlandse geschiedenis zijn hierin samengebracht.
Ter gelegenheid van de verschijning van deze bundel wordt een bescheiden symposium gehouden op vrijdagmiddag 30 mei te Amsterdam in de Posthumuszaal van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG). Uitnodiging en programma volgen later.

In de laatste decennia van de achttiende eeuw waren er tientallen tijdschriften waarin roddel, achterklap en politieke journalistiek vrolijk door elkaar liepen. Deze politiek getinte bladen met hun vileine schrijvers werden stookschriften genoemd. Ondanks de censuur liet de pers zich niet gemakkelijk aan banden leggen.
Vrijheid van pers. Dat wilden zowel orangisten als patriotten, maar de vrijheid van de tegenpartij moest wel aan banden gelegd worden. Er werd immers veel misbruik van gemaakt. Waar begon het misbruik en waar eindigde dat?

Tegenwoordig is een krant zonder politieke berichtgeving en opiniërende artikelen ondenkbaar, maar ook nu is de relatie pers en politiek niet zonder spanning. Daarom zal de bundel Stookschriften in een breder kader gepresenteerd worden. Als sprekers zijn uitgenodigd: historici Niek van Sas en Joop Koopmans, politiek redacteur Joost Oranje en mediajurist Vita Zwaan. Mart Rutjes en Erik Jacobs zullen als entr’acte een korte bespreking geven van de bundel.

Wilt u zich nu al opgeven voor dit symposium, dan kan dat door te mailen naar jcweyerman@gmail.com.

Bundel
Pieter van Wissing (red.), De Stookschriften. Pers en politiek tussen 1780 en 1800. Nijmegen, Uitgeverij Vantilt 2008. ISBN 978 90 77503 (paperback, geïllustreerd). Ca. 352 pagina’s. Winkelprijs € 24,90. Prijs voor leden van JCW € 17,50 bij bestelling voor 30 juni rechtstreeks bij Vantilt.

Behang

donderdag 8 april 2008 – Het Rijksmuseum Twenthe in Enschede heeft onlangs voor een paar ton vier levensgrote behangsels uit de 18e eeuw gekocht.
Ze hingen ooit in Huis Bleyenburg, aan de Wijnstraat in Dordrecht. Ze zijn omstreeks 1780 geschilderd door Jacob en Abraham van Strij.

Twee jaar geleden kocht het Dordts museum eveneens behangsels van de twee schilderende broers.
Abraham van Strij hielp in 1774 het Dordtse Tekengenootschap Pictura oprichten. Omdat de broers nogal veel koeien in en naast sloten schilderden, werden ze lange tijd gezien als na-apers van Albert Cuyp.

Sulsis

maandag 7 april 2008 - De website van de afdeling Vroegmoderne Letterkunde van de UU biedt iedere maand een nieuw gedicht. Studenten van de bachelorcursus ‘18de-eeuwse lyriek’ moesten onderzoek doen naar twee dichters uit deze periode (cursusjaar 2004-2005). Laurens Ham koos een treurzang van Weyerman. In welk tijdschrift deze treurzang oorspronkelijk is afgedrukt, is mij onduidelijk. Vermoedelijk de Vrolyke Tuchtheer.
Aan de treurzang heeft Weyerman een noot toegevoegd, waaruit blijkt wie de auteur is van het tijdschrift De nieuwe modenze gebrilde brilleman, voor alle natien en volkeren:

‘Den Brilleman is den tytel van een weekelyks schrift, of eygentlyk van een kanaille-kourant, opgestelt in de vreeze des hongersnoots by den beruchten Sulsis, een autheur die zo bekent is by zyn zwarte rok op een roode broek, gelyk als de weesjongens kenbaar zyn door hunne respektieve liveryen.’

Laurens Ham kwam er niet uit wie deze Sulsis was. Via het Register op de MedJCW is het raadsel snel opgelost (goed dat dit binnenkort te raadplegen is via de website van de stichting). Sulsis is de romanschrijver en polemist Simon van Leeuwen Simonsz. Jansz., kleinzoon van de gelijknamige Leidse rechtsgeleerde Mr. Simon van Leeuwen. Zie ook de volgende link.
Jos Leenes heeft ooit beschreven in welk gevecht deze Sulsis was gewikkeld met de auteur van de Vrolyke Tuchtheer (MedJCW 8, p. 26-31). Misschien een suggestie voor de samenstellers van de STCN: voeg bij de Brilleman even de auteursnaam toe?
Het tijdschrift omvat 13 afleveringen in 4o (12-12-1729 t/m 20-3-1730) en werd uitgegeven bij Weduwe Jacobus van Egmont in Amsterdam.

Comments are closed.