Arm Groningen
dinsdag 23 juni 2009 – Door de sterke sociale controle was frauderen met uitkeringen bijna onmogelijk. Wie bijvoorbeeld inkomsten uit werk verzweeg, liep al snel tegen de lamp wanneer een diaken met de buurman of een familielid sprak.
Buursma: “Het is een gewaagde stelling, maar misschien fraudeerden degenen die de uitkeringen verstrekten nog het meest.”
In zijn onderzoek stuitte hij onder meer op verhalen over bakkers die te weinig meel in het brood voor de armen stopten, beheerders van weeshuizen die feestjes bouwden met de pannenkoeken en het spek waarmee ze weeskinderen hadden zullen voeden, en een kistenmaker die zulk slecht hout voor een lijkkist voor de diaconie gebruikte, dat het lijk er bij het dragen doorheen zakte.
Dit zijn enkele woorden uit het persbericht dat de RUG de wereld in zond ter gelegenheid van de promotie van regionaal historicus Albert Buursma, op 2 juli a.s. De man van de Groningse canon doet al jaren onderzoek naar de armenzorg in de 17e en 18e eeuw. Zijn proefschrift ‘Dese bekommerlijke tijden’ verschijnt bij in de Groninger Historische Reeks bij Van Gorcum.
In diezelfde reeks verscheen twee jaar geleden Spinnen in het web. Groningse regenten in relatie tot het omringende platteland tijdens de Republiek. Over machtige regeringselites die als absolute vorsten heersten over de helft van de toenmalige provincie Stad en Lande.
Bij de foto: het nosocomium, het eerste academisch ziekenhuis in Groningen. Geopend in 1797. In het gebouw was voorheen het Groene Weeshuis gehuisvest. Zie het verhaal hierover in de Groningse verhalenbank.
Minister van oorlog
dinsdag 16 juni 2009 – Cornelis Kraijenhoff (1758-1840) is een van de vele veelzijdige achttiende-eeuwers die Nederland rijk is en die jarenlang in de schaduw van de moderne tijd heeft voortgeleefd.
De Nijmegenaar was medicus, natuurkundige, waterstaatkundige, topograaf, militair ingenieur, minister van Oorlog. En heeft tal van interessante projecten op zijn naam staan.
Lees hier over de Nieuwe Hollandse Waterlinie, met al haar forten, die dankzij Kraijenhoff als directeur der Hollandse Fortificatiën tot stand is gekomen.
Nu heeft Wilfried Uitterhoeve een biografie over hem geschreven, uitgegeven door Vantilt.
In Veghel behoort Kraijenhoff tot de lokale canon: maar het blijkt bij nader inzien daar om zijn vader te gaan.
Paleis op de Dam
zondag 14 juni 2009 – Het kan niemand zijn ontgaan: gisteren is het Paleis op de Dam geopend. Na een stevige restauratie tot een knus koninklijk paleis.
Je kunt je schouders erover ophalen, maar oorspronkelijk is dit paleis van Oranje het stadhuis geweest van de Amsterdamse burgerij. In 1808 kwam het door een weeffoutje in de Nederlandse geschiedenis in handen van de eerste koning van Holland, Lodewijk Napoleon. Nadat deze in 1813 het veld moest ruimen om plaats te maken voor Oranje, is de verworven kunstschat nooit meer aan de rechtmatige eigenaars teruggegeven.
Maar gelukkig mogen de burgers tegenwoordig weer naar binnen, mits er geen koninklijke plechtigheden zijn.
Er is een museum en op internet kunnen we ook een aantal andere Oranje-paleizen bewonderen.
Klik hier om de 3D-visualities te zien die bureau Floris Visualisaties heeft gemaakt van tien markante gebouwen in Amsterdam.
Moens
vrijdag 12 juni 2009 – Vandaag werd het eerste exemplaar van Par Amitié, De Vriendenrol van Petronella Moens gepresenteerd. Een lijvig boekwerk, fraai uitgegeven door Vantilt.
Een poëziealbum, zeg maar. Met fraaie plaatjes (helaas niet al te veel), met fraaie gedichten (voor de 21ste-eeuwse lezer soms hol klinkende retoriek) van cultuur-historisch interessante figuren.
De redactie was in handen van Jan de Vet en Ans Veltman.
Lees hier het bericht van de uitgever over de Vriendenrol.
Bekijk hier het schitterende album amicorum, zoals dat gedigitaliseerd is door de KB.
Over de blinde dichteres Moens verscheen eerder, van de hand van Ans Veltman, het proefschrift Petronella Moens (1762-1843). De vriendin van ‘t vaderland. Ook bij Vantilt.
Er is ook een Stichting Petronella Moens, in 2000 opgericht.
Alweer een tabberd
donderdag 11 juni 2009 – Wyger Velema, bekend onder veel campisten, is zojuist benoemd tot bijzonder hoogleraar Geschiedtheorie en geschiedenis van de geschiedschrijving (Jan Romein leerstoel) aan de Faculteit der Geesteswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam (UvA).
Wyger is gespecialiseerd in de geschiedenis van het 18e-eeuwse politieke denken.
Lees hier verder het persbericht van de UvA.
.
.
Digital Defoe
zondag 7 juni 2009 – Op 1 juni is het online tijdschrift Digital Defoe gelanceerd door de Defoe Society.
Het tijdschrift is vrij toegankelijk. Het bestaat uit de rubrieken Features, waarin de artikelen worden opgenomen, Pedagogies over hoe Defoe behandeld kan worden in het onderwijs, First Encounters, Reviews, Projects in progress, Notes, Dissertations en Conference abstracts.
In First Encounters staat een aardig artikel van Beyazit H. Akman over Defoes satire over de Europese politiek en godsdienst, zogenaamd geschreven door een moslim, A Continuation of Letters Writ by a Turkish Spy in de context van de veelal negatieve beschrijvingen van de Turken in de 17de en 18de eeuw.
Een voorbeeldige activiteit van een genootschap dat zich wijdt aan een boeiend auteur.
Vereniging Hendrick de Keyser
zaterdag 6 juni 2009 – In het deze week verschenen jaarverslag van de Vereniging Hendrick de Keyser staat een bijzonder informatief en prachtig geïllustreerd artikel over het Haarlemse Hodshon Huis. Auteur van dit artikel is de Amsterdamse hoogleraar architectuurgeschiedenis Lex Bosman.
Dit stadspaleis, gelegen aan het Spaarne 15A-17, werd in 1794-95 gebouwd door de Amsterdamse stadsarchitect Abraham van de Hart (1747-1820), die onder andere tekende voor het Maagdenhuis. Het Hodshon Huis werd in 2007 verworven door de Vereniging HdK.
Het Hodshonhuis ontleent zijn naam aan de bouwvrouwe, de destijds 24-jarige schatrijke erfgename Cornelia Catharina (“Keetje”) Hodshon (1768-1829). In 1780 bleef zij na het overlijden van haar vader Albertus, handelaar in lijnwaad, als wees achter met twee broers. Zij verkeerde in doopsgezinde, patriotse kringen.
Dit is tevens een goede gelegenheid om te wijzen op deze negentigjarige zeer actieve vereniging en haar website. Voor de liefhebbers van Nederlandse architectuur is het zelfs aan te bevelen lid te worden om te kunnen genieten van het huizenbezit van de vereniging en deel te nemen aan de aardige excursies die jaarlijks worden ondernomen.
Lucretius in Nederland
zaterdag 6 juni 2009 – Het is de vernieuwde BNTL ontgaan, maar in de in 2008 verschenen vertaling van Lucretius’ De rerum natura heeft de vertaler, de vermaarde classicus Piet Schrijvers, op p. 536-612 het Nachleben van dit in het Westerse denken belangrijke leerdicht beschreven onder de titel Schildknaap en tolk van Epicurus. Lucretius in Nederland.
Na een overzicht van de publicatie- geschiedenis in Nederland komen de eerste vertalers, Karel van Mander en P.C. Hooft, aan de orde.
Vervolgens gaat Schrijvers in op de invloed op Isaac Beekman en Matthijs van Merwede, op de ‘eerste anti-Lucretius: Joost van den Vondel’, de ‘eerste recensent: Pieter Rabus’, en op de eerste volledige Lucretiusvertaling en haar vertaler, Joan de Witt (1678-1734).
Volgt een hoofdstuk over de afwezigheid van Lucretius tijdens de Noord-Nederlandse Verlichting, waarop wordt ingegaan op de twee achttiende-eeuwers, Weyerman en Pieter van Woensel, bij wie Lucretius volop aanwezig is.
Na het ‘gereformeerde Lucretius-reveil’ komen Gorter, Ida Gerhardt en Nooteboom nog voorbij.
Al met al een niet onbelangrijke bijdrage aan de bestudering van de invloed van een klassiek auteur op de Nederlandse literatuur.
Politiek testament opgedoken
donderdag 4 juni 2009 - Juni 1791.
Twee jaar na de revolutie in Frankrijk.
Wie van adel was, zocht een veilig onderkomen. Er waren al zoveel mensen vermoord en er zouden nog velen volgen.
Ook Lodewijk XVI nam de benen. Hij vluchtte met zijn gezin incognito in de richting van de Duitse landen. Maar op 21 juni werd hun koets aangehouden bij Varennes-en-Argonne (La Nuit de Varennes). Louis Capet werd herkend. Het vervolg kennen we.
Nu is zijn politiek testament opgedoken, dat sinds de bewuste nacht in 1791 van de aardbodem leek verdwenen. Een verzamelaar in de VS heeft het in zijn bezit.
Lees hier wat Le Figaro erover schrijft. Een citaat:
Le testament politique de Louis XVI est une œuvre politique majeure, datant de la fuite à Varennes, dans la nuit du 20 juin au 21 juin 1791. Avant de partir, Louis XVI a probablement quelques scrupules. Il pense enfin pouvoir échapper à l’Assemblée constituante mais il ne veut pas quitter Paris sans laisser un document expliquant les raisons de sa fuite. Il entend s’adresser à son peuple. Aussi rédige-t-il cette Déclaration à tous les Français, un manuscrit de seize pages in quarto, qui deviendra, selon la tradition historique, son «testament politique» (à ne pas confondre avec le testament qu’il rédigera dans la prison du Temple avant de monter sur l’échafaud et qui est plus personnel et moral).
Oude drukken online
dinsdag 2 juni 2009 – Vanaf volgend jaar zijn 7500 oude drukken uit 1781-1800 integraal via internet toegankelijk. De KB, UBA en UBL hebben voor het gezamenlijke project Dutch Prints Online van OCW subsidie gekregen.
De boeken hebben betrekking op de volgende vakgebieden: geschiedenis & politiek, en economie & handel. Lees hier de laatste nieuwsbrief over het project.
Dutch Prints Online ligt in het verlengde van de STCN, dat inmiddels als voltooid wordt beschouwd. Zie hierover de aankondiging van een sympo hierover, dat op 25 juni wordt gehouden.
MedJCW
maandag 1 juni 2009 – Iemand in Vorden biedt sinds 27 mei jl. te koop aan: de complete jaargangen van de Mededelingen van de Stichting Jacob Campo Weyerman, vanaf jaargang 1 (1979) t/m 30 (2008). De eerste vijf jaargangen zijn ingebonden.
Zie Marktplaats. Er is geen richtprijs genoemd; je moet bieden.