november 2009

Literatuurgeschiedenis 19e eeuw

zaterdag 21 november 2009 – Teleac zendt momenteel op donderdagochtend een korte reeks van vier afleveringen uit onder de titel Literatuurgeschiedenis 19e eeuw.
Afgelopen donderdag ging het over de periode 1800-1830.

Het hoofdthema is: ‘Gebruik je verstand’. Weg dus met praatjes dat de ramp van Leiden de straf van God is. Weg met de idee dat de almacht van Oranje van God gegeven is. Er was een revolutie voor nodig om in Nederland de democratie te vestigen. Daarna werd het tijd voor aalbessen.
Met Peter van Zonneveld en André Hanou.

Leydse courant online

woensdag 18 november 2009 – Jac Fuchs was de eerste die erachter kwam: het Regionaal Archief heeft de Leydse courant online gezet:

1. 1720 – 1731 (3.008 p.)
2. 1733 – 1776 (13.427 p.)
3. 1794 – 1856 (25.817 p.)

Volledig doorzoekbaar. Typ de naam van Weyerman in en je zit de hele avond te genieten van de meest vreemdsoortige advertenties en nieuwsberichten. Het lezen gaat heel wat gemakkelijker dan met de papieren krant voor je neus.
Klik op de illustratie om te lezen voor welk boek van Weyerman er wordt geadverteerd.

Amsterdamse dodenakker

dinsdag 17 november 2009 – Zojuist heeft het Stadsarchief van Amsterdam de databank van de Begraafregisters voor 1811 op het web geplaatst. De eerste oogst:

Adolf Weijerman 19-10-1801
Adolf Weijerman 10-12-1810
Elisabeth Weijerman 13-1-1764
Elisabeth Weijerman 12-10-1764
Gerritje Elizabeth Weijerman 22-3-1773
Johanna Jacoba Weijerman 2-7-1728
Pieter Weijerman 11-8-1750
Willemina Elizabeth Weijerman 23-1-1769

De Doopregisters 1564-1811 stonden al een paar jaar op het web.

Biografie Weyerman

Helvetius

zaterdag 14 november 2009 – In april dook er ineens bij de Slegte in Amsterdam een onbekend werk op van Johann Friedrich Helvetius: Urims en Thumims (Den Haag 1693).
Weyerman was goed bekend met de Zwitserse kwakzalver Helvetius (1630-1709), die vanuit Den Haag opereerde. Ze zullen elkaar niet hebben ontmoet maar de verhalen over de ‘Schweitzer’ deden nog altijd hun ronde toen Weyerman in Den Haag rondliep.

Lees hier eerdere posts over Weyerman en Helvetius. En lees hier een bescheiden digitaal boek over de Urims en Thumims.

Letterproeven

woensdag 11 november 2009 – Margedrukker Jan Tholenaar, de man van de Kroonesteyn Pers, verzamelde letterproeven. Als een soort eerbetoon is zijn nalatenschap verwerkt in een tweedelig boek over letterproeven.Het eerste deel is zojuist bij Taschen Verlag verschenen. Om alvast een indruk te krijgen van hoe fonts, randjes, versieringen, fleurons en wat al niet zich in de loop der eeuwen hebben ontwikkeld, klik hier. Op deze site kun je het hele boek doorbladeren.
Deel twee verschijnt volgend jaar.

Cees de Jong (ed.), Jan Tholenaar, A Visual History of Typefaces & Graphic Styles, 1628-1900, Taschen Books ISBN 9783836511018 (€ 39,90).

Darnton over roddel en achterklap

dinsdag 10 november 2009 – In december verschijnt er een nieuw boek van boekhistoricus Robert Darnton: The Devil in the Holy Water, or the Art of Slander from Louis XIV to Napoleon ($34.95 | £23.00). Lees hier wat de uitgever erover te melden heeft.

Onlangs verscheen er nog een titel van Darnton, deze keer een bundel met eerder verschenen essays: The Case for Books ($23.95). Hier de link naar de website van de uitgever. Twee essays kun je volledig op internet nalezen:

Opsporing verzocht

maandag 9 november 2009 – In de mailbox van de Stichting JCW kwam een vraag binnen: wie toch die ‘Chevalier Indigne’ is die Weyerman noemt in zijn Ontleeder der gebreeken (15-1-1725). Tot nu toe moeten we het antwoord schuldig blijven.
Daarom hier de teksten van Weyerman in de blog geplaatst met de oproep: wie onthult de identiteit van deze chevalier? Is het een werkelijk bestaand iemand? Een roman- of toneelpersonage? Een vondst van Weyerman zelf?

Eerst het citaat uit ‘Een Vertoog over ‘t Schaakspel’:

Filip de tweede (zegt hy) was een uytneement Liefhebber van ‘t Schaakspel; ja zeker Schryver van een dubbelzinnig Crediet, voegt ‘er by, dat die Vorst veeltyds zyn Getyden abbrevieerde, om een Party à twee op ‘t Schaakbort uyt te winnen. Het viel eenmaal voor, dat den Koning met een Edelman zig engageerde, die zo fyn was op ‘t Schaakbort, gelyk als de Chevalier Indigne fyn is, met zyn gemarqueerde Speelkaarten, en gequikzilverde Dobbelsteenen. Kort om, den Edelman won Kap en Keuvel, en Filip gaf hem zyn Afscheyt met een uitwendige Base los Manos, en met een inwendige Maledictie. Den Kavalier in zyn Logement gelant zynde, liet zyn Stalmeester oproeppen, die een Vogel was die geen vaak had, dewyl hy veeltyds onderdook met een hongerige Maag, en hy beval hem de Muylezels in te spannen, en te verkassen. Zyn Donna Maria, die gewoon was te Avondmaalen op een Kop Chokolaat, wiert wakker, en zy vroeg hem met een Spaansche Verwondering, na de Oorzaak van dat schielyk Vertrek; Daar valt niets voor Ons te doen aan ‘t Hof, Madame (gaf hy tot andwoort) want ik heb Filip Schaakmat gezet, en die Vorst begunstigt nooit een Hoveling die meer verstand heeft als hy.

Het tweede citaat komt uit dezelfde aflevering van de Ontleeder, maar nu uit ‘Des Ontleeders Omschryving over de Courant’:

St. Romuald was een H. die zo veel Couragie had, als de Chevalier Indigne, en hy was zo bang voor de D… dat als ‘er iemant maar zachtjes klopte tegens het Deurtje van zyn Cel, dan schreeuwde en baarde hy als een dul Dier; Gaat voorby Satan! wat heb je hier verlooren? Een Medemonnik die dat Germaans geploeter verdroot, gaf hem een Huysmiddeltje aan de hand, om den Boozen Geest een Blaauwtje te doen loopen, hier in bestaande: van zyn Cel te doen afschieten met Wagenschot, en dat Beschot te Meubileeren met allerley soort van geapprobeerde Doodsbeenderen der Santen en Santinnen. Den Ridder van St. Joris die zo bang is, dat hy op ‘t Gezang van een Karel, Qui va la? en op ‘t Concert van een paar Groene Sprinkhaanen, schreeuwt; Who Divel is there? heeft dat Sprookje onlangs hooren vertellen, en dewyl die Vorst vry meer geporteert is voor de Na-als voor de Voorloop wil hy ‘t Voorbeelt navolgen van St. Romuald, en hy zal die Beschotten opvullen met de H. Overblyfselen van Guido Faulks, Jakes Klement, Balthazar Geeraarts, Ravaillak, en alzulke Martelaaren, die het Koliek der Vorsten genaazen, door Kruyd, Loot, en Staal, en die men met recht doopen mag, de Bescherm-Goden der Roomsche Moogendheid, en de Huysgoden der Zachtmoedige Jakobieten.

Gelderse biografieën

maandag 2 november 2009 - Het zevendelige Biografisch Woordenboek Gelderland werd van 1998-2009 uitgegeven door Verloren te Hilversum. Sinds kort is er nu een online versie.

In het BWG staan korte biografieën van (overleden) mannen en vrouwen die op uiteenlopende manieren een rol hebben gespeeld in de geschiedenis van de provincie Gelderland. Er zitten heel wat achttiende-eeuwers tussen.

Comments are closed.