Pamfletten
woensdag 25 augustus 2010 – Overgenomen persbericht van de Universiteit Utrecht: Geraffineerde nieuwsmanipulatie betrok 17de-eeuwse burgers bij politiek
Gedrukte pamfletten waren de nieuwe media van de 17de eeuw, vergelijkbaar met de tegenwoordige weblogs. Het politieke nieuws in deze pamfletten werd steeds geraffineerder gemanipuleerd door politici, auteurs en boekverkopers. Daardoor raakte een steeds groter publiek bij de politiek betrokken. Dat stelt neerlandicus Roeland Harms in zijn proefschrift.
Voor vier 17de-eeuwse Nederlandse politieke conflicten en de Engelse Burgeroorlog onderzocht hij de invloed van politici, auteurs en boekverkopers op de pamfletproductie. Tijdens elk van deze conflicten blijkt zich eenzelfde verschuiving voor te doen in het nieuws: vóór het hoogtepunt van de crisis verschijnen vooral door de autoriteiten gedrukte brieven en overheidspublicaties, bedoeld om het vuurtje op te stoken.
Na het hoogtepunt van de crisis zijn het juist auteurs en boekverkopers die van de nieuwshonger trachten te profiteren door op eigen houtje meer pamfletten uit te geven. Er verschijnen dan meer lichtvoetige en op vermaak gerichte literaire pamfletten.Het vermaaksaspect van pamfletten in de Republiek nam tijdens de 17de eeuw verder toe en politici, auteurs en boekverkopers gingen steeds creatiever te werk in hun publicaties. Dit leidde ertoe dat een steeds grotere groep burgers actief bij het politieke nieuws betrokken werd en dat al in de 17de eeuw sprake was van een publieke opinie.
Manipulatie hiervan gebeurde net als tegenwoordig om zowel politieke als commerciële redenen.
Promotie vindt plaats op 16-9-2010 (Academiegebouw Utrecht).
Titel proefschrift: De uitvinding van de publieke opinie: Pamfletten als massamedia in de zeventiende eeuw (uitgever niet bekend)
Varia
zondag 8 augustus 2010 – Een aantal losse opmerkingen:
- Zolang de Mededelingen van de Stichting Jacob Campo Weyerman nog niet zijn gedigitaliseerd, moet de onderzoeker het doen met het Register. Die is gereed tot en met jaargang 23 (2000). Klik hier om het Register online te doorzoeken.
- Google verandert zijn instellingen wel eens, waardoor het lijkt alsof de gedigitaliseerde werken van Weyerman verdwenen zijn. Hier staat een handig lijstje met links: het JCW-boekenplankje [update: klik hier]. De legendarische bundel Het Verlokkent Ooft staat daar nog niet tussen.
- De huldebundel voor Piet Verkruijsse is op internet te raadplegen (deel 1, deel 2, deel 3). Er staan interessante artikelen in. Onder andere van Jeroen Salman over Klein Jan. Dit verhaal werpt nieuw licht op de liedjeszanger waarover al eerder in de Mededelingen werd gepubliceerd. Een must voor de liefhebbers van de literaire onderwereld in de vroegmoderne tijd!
- Vergeet je niet aan te melden voor de expeditievergadering naar Zoetermeer, op 4 september aanstaande. Klik hier voor meer informatie over het programma en over de manier waarop je je kunt aanmelden. De verrassing voor alle aanwezigen houden we nog even voor ons.