Merkwaardig (week 14)

zondag 2 april 2017 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van de boekenwereld. Deze keer is het de Bibliothèque Alexis de Tocqueville die onlangs aan de rand van het Normandische Caen haar deuren opende. Het ontwerp is van OMA/Rem Koolhaas.
Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Één reactie

Voetnoot (4)

Het koffiehuis van Don Saltero

donderdag 30 maart 2017 – In de Echo des Weerelds van 18 maart 1726 (deel 1, p. 170) zegt Weyerman van een dame dat ‘haar Boezem scheen met meerder Wangedrochten bezwangert te zyn, als de Vlaktens van Afryken, of als het Chelseys Coffihuys van den Kiestrekker Mr. Salters’. Deze Mr. Salters blijkt een dankbaar onderwerp te zijn.

James Salter, vermoedelijk een Ier, begon in 1695 een koffiehuis in Chelsea. Chelsea was toen nog een dorpje, en was nog niet door Londen opgeslokt. Het lag meer dan 5 kilometer buiten de oude City of London, ruim 3,5 kilometer voorbij Westminster Abbey. Niet een plek waar je zou verwachten Weyerman te treffen. Die verkeerde, als we zijn beweringen mogen geloven, liever in de omgeving van Covent Garden, waar de schilders en de hoeren te vinden waren … Op de kaart is de ‘Road to Chelsey’ linksonder te zien. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Robinson Crusoe weet de weg achter de tralies

Hans Fallada (1893-1947) en de lessen van de gevangenis

dinsdag 28 maart 2017 – Van de Duitse schrijver Hans Fallada had ik wel gehoord – Kleiner Mann, was nun? – en zijn herontdekking in Duitsland en Nederland was me niet ontgaan. Maar tot lectuur had dat nog niet geleid. De voorbije dagen heb een klein boekje van hem gelezen. Aan de krankzinnige titel Zakelijk bericht over het geluk een morfinist te zijn wilde ik geen weerstand bieden.

Het boekje, nog geen honderd bladzijden, bevat twee verhalen. In beide verhalen heet de verteller Hans – in het tweede heet de verteller zelfs Hans Fallada (autofictie!!!! Zoals Lut Missinne die beschreef in haar Oprecht gelogen) – en in beide verhalen is de verteller verslaafd: in het ene verhaal aan morfine, in het andere aan alcohol en tabak.

Het titelverhaal mag er wezen. De verteller is verslaafd en dus onbetrouwbaar. Als lezer wil je hem wel geloven, maar onherroepelijk komt het moment dat je weet dat deze verteller de lezer in de maling neemt. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 13)

zondag 26 maart 2017 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van boeken. Deze keer is het een kunstig verknipt boek door Brian Dettmer. Deze Amerikaanse kunstenaar heeft het ‘refurbishen’ van oude boeken tot sculpturale kunst gemaakt. Voor wanhopige ontzamelaars is hier zijn TED Talk. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voetnoot (3)

Amsterdam heeft nu ook zijn ‘slapende philosoof’


zaterdag 25 maart 2017 –
In 2007 verzorgde André Hanou, bij gelegenheid van het dertigjarig bestaan van de Stichting Jacob Campo Weyerman, een uitgave van het pamflet De slapende philosoof in ’t harnas gejaagt door den Goliath J.C. Weyerman.

Dit pamflet is nog niet gedigitaliseerd, en het is uiterst zeldzaam: tot eind vorig jaar was er alleen een exemplaar bekend dat in de UB van Gent bewaard wordt. Maar bij het doorkijken van ongeïnventariseerd materiaal in de UB van de Universiteit van Amsterdam vond conservator Adriaan Plak een tot dan toe onbekend exemplaar van dit werkje. Het zal binnenkort in de catalogus van de Amsterdamse UB opgenomen worden.

De slapende philosoof haalt uit naar Weyerman vanwege zijn oneerbiedige levensbeschrijving van Syberg. André Hanou dateerde De slapende philosoof tien jaar geleden voorzichtig rond 1735.  Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Lessen in fatsoen van toen en nu

Marleen de Vries en de heropvoering van de late achttiende eeuw

donderdag 23 maart 2017 – Marleen de Vries legt zich geen grenzen in de tijd op: zij schrijft vol vaart over de achttiende en leeft gretig in de nieuwe eeuw en ziet de weerspiegeling van de ene in de andere eeuw. In de Daendelslezing, die zij 13 oktober vorig jaar hield, bracht zij de eeuw, waar zij zo veel en zo goed over schreef, op het spreekgestoelte om de 21e eeuw lesjes te leren.

Haar betoog, onlangs onder de titel Geen stijl of lange tenen uitgegeven door uitgeverij Vantilt, opent met een vergelijking tussen het laatste kwart van de achttiende eeuw en het eerste kwart van de nieuwe eeuw. Zij ziet veel overeenkomsten, zoals Joost Rosendaal die ook zag in De Nederlandse Revolutie (2005), althans in de proloog en epiloog van diens studie. Marleen de Vries richt zich niet zo zeer op het fenomeen van de demonisering, wat Joost Rosendaal deed, maar op de vraag wat toen toelaatbaar was en wat niet en wat we daar voor onze tijd van kunnen leren. Ergens noemt Marleen de Vries die nieuwe tijd het begin van het tweede millennium, maar dat lijkt me een millenniumpje te vroeg. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Één reactie

Vacature Gent

Het politieke lied in de Noordelijke Nederlanden omstreeks 1800

woensdag 22 maart 2017 – De vakgroep Letterkunde van de Universiteit Gent heeft voor 48 maanden een voltijdse betrekking vacant voor een promovendus. De aanwerving vindt plaats in het kader van een vierjarig onderzoeksproject op het terrein van de historische letterkunde en muziekwetenschap, gefinancierd door het Bijzonder Onderzoekfonds (BOF) van de Universiteit Gent, met als titel: Singing Communities: Dutch Political Songs and the Performance of National Identity (1775-1825).

De promovendus zal binnen dit project onderzoek doen naar de gemeenschapsvormende werking van het politieke lied in de Noordelijke Nederlanden omstreeks 1800. Het politieke lied werd in die periode een belangrijke functie toegedicht in het versterken van een nationale identiteit. Singing Communities onderzoekt die identiteit aan de hand van Nederlandse liederen uit de periode 1775-1825. Het richt zich met name op de mogelijke spanningen tussen het gewenste gemeenschapsvormende effect van de liederen op de zangers en de harde politieke realiteit van verdeeldheid en crisis. De volledige projectomschrijving is op te vragen bij Kornee van der Haven. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voetnoot (2)

Weyerman en het verfoeijelijk Pasquil van Nathaniel Mist

dinsdag 21 maart 2017 – Op p. 331 van de Rotterdamsche Hermes (nr. 49, 26 Juni 1721) maakt Weyerman zich bijzonder kwaad over

Mr: Mist, de Drukker van het verfoeijelijk Pasquil tegens den Koning van Groot Brittanje, dat in zyn front met deze twee regelen van Maro prykt,
O Socii (neque enim ingnari Sumus ante malorum)
O passi graviora! Dabit Deus his quoque finem.

In De Rotterdamse woelreus legt Elly Groenenboom uit wie Nathaniel Mist was en waarom hij Weyerman niet lag: Mist was een rechtgeaarde Tory. Hij beschouwde Jacobus II en diens nazaten in mannelijke lijn als rechtmatige troonopvolgers. Daarom wees hij de Glorious Revolution van Willem III en het geharrewar met de daaropvolgende protestantse bezetting van de troon keihard af. Weyerman daarentegen was een volgeling van Willem III en onderschreef de door het parlement goedgekeurde opvolging door Queen Anne en uiteindelijk Georg Ludwig van Hannover, die koning George I werd.

Elly wist destijds het pasquil niet te traceren, maar inmiddels is duidelijk geworden om welke publicatie het gaat. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 12)

zondag 19 maart 2017 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van de boekenwereld. Deze keer is het de nieuwe stadsbibliotheek van Gent die vorige week is geopend. ‘Een belevenisbibliotheek’, aldus een van de eerste bezoekers. Het gebouw heeft een vloeroppervlak van zo’n 20.000 m², en telt twee ondergrondse en vijf bovengrondse verdiepingen. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Één reactie

De prinses en de minister

Gestuite reisjes van een Pruisische prinses en een Turkse minister

donderdag 16 maart 2017 – Goejanverwellesluis? Rumoer in 1787, omdat de echtgenote van de lamgeslagen stadhouder vanuit Nijmegen koers zette naar, naar Den Haag vermoedelijk. Zij werd op 28 juni van dat revolutiejaar door een Gouds vrijkorps tot staan gebracht, opgebracht naar de boerderij van Adriaan Leeuwenhoek. De van oorsprong Pruisische prinses werd daar vergast op wijn, bier en tabak, bij haar gang naar het toilet werd er strikt op haar gelet.

Rotterdam! Afgelopen weekend waagde de Turkse minister van Familiezaken zich in gezelschap van veiligheidsmannen op weg naar het Turkse consulaat in Rotterdam. De Nederlandse overheid kreeg er lucht van, al was het maar omdat er van haar voornemens bepaald geen geheim gemaakt was. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen