Raadpensionaris zonder stadhouder

De loopbaan van Anthonie van der Heim (1693-1746)

dinsdag 7 maart 2017 – De tweede helft van de achttiende eeuw heeft de voorbije vijftig jaar meer aandacht gekregen dan de eerste helft, terwijl de stadhouderloosheid van de eerste helft van de eeuw (1702-1747) de Republiek toch zo’n bijzonder karakter gaf. De vraag lijkt gewettigd of het tweede stadhouderloze tijdvak gelijkenis vertoonde met het eerste stadhouderloze tijdvak (1650-1672).

Voor de regenten uit de eerste helft van de achttiende eeuw was de herinnering aan de lynchpartij van 1672 een waarschuwing. De bloeddorst van Oranje loerde.

In die eerste stadhouderloze decennia domineerde de vrijzinnige en erudiete Johan de Witt het toneel, maar welke regenten stonden na 1702 aan het roer? En zagen zij zich als de hoeders van de staatse traditie van De Witt? Vermoedden zij achter iedere pilaar een woedend prinsje van Oranje?

Eén van de raadpensionarissen in dat tweede stadhouderloze tijdvak was Anthonie van der Heim. Aan hem wijdde Wim Dral een belangwekkende monografie: Tussen macht en onmacht. Een politieke biografie van Anthonie van der Heim (1693-1746). Een politieke biografie! Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 10)

zondag 5 maart 2017 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van boeken of bibliotheken. Deze keer is het een merkwaardige aankondiging van blokkeninleuven.be (UB Leuven) over het aantal beschikbare studiewerkplekken.  Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Één reactie

De brieven van Van der Capellen en Racer

Verscherpt zicht op botsende en overeenkomende belangen

vrijdag 3 maart 2017 – In Oldenzaal staat het Racerhuis en sinds 2011 een beeld van mr Jan Willem Racer (1736-1816). In Zwolle, in het Stedelijk Museum, wordt een portret van hem bewaard. Beeld en portret laten hem kennen als een strenge man, als beeld heeft hij zelfs een hooghartig kinnetje en op het portret lijkt hij wat betweterig op papieren bewijsstukken te wijzen.

Racer kwam veel beter nog in beeld dankzij een omvangrijk artikel van Matthijs A.M. Wanrooij in de recent verschenen editie van Overijsselse Historische Bijdragen (131e stuk, 2016), getiteld ‘Jan Willem Racer en zijn relatie met Joan Derk van der Capellen tot den Pol’. De titel van het artikel klinkt betrouwbaar, maar niet erg wervend. Wie echter de eerste bladzijden van de beschouwing van Wanrooij gelezen heeft, is onherroepelijk verloren en veroordeeld tot verder lezen. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Presentatie roman Syberg

woensdag 1 maart 2017 – Op zaterdag 18 maart vindt in het Stadsmuseum Zoetermeer de presentatie plaats van Syberg, de nieuwe roman van Reinold Vugs, die zich grotendeels afspeelt in het Zegwaart van 1732.

De bijeenkomst begint om 15.30 uur en duurt tot 17.00 uur. De auteur wordt geïnterviewd over zijn roman. Aansluitend wordt het eerste exemplaar overhandigd aan Bert van Eken, voorzitter van het Historisch Genootschap Oud Soetermeer. Daarna is het tijd voor een hapje en een drankje en signeert Reinold Vugs zijn roman voor wie dat wil.

Hofstede Meerzigt gaat van 28 maart t/m 1 april menu ‘Syberg’ serveren, dat gebaseerd is op historische recepten uit de gelijknamige roman van Reinold Vugs. Menu ‘Syberg’ telt drie gangen, met een optie voor een tussengerecht, en kost € 45,- inclusief de roman. Aanmelden hier.

Op 1 april (14-16.oou) signeert de schrijver Syberg in de Zoetermeerse vestiging van boekhandel De Kler. Info hier.

¶ De boekpresentatie vindt plaats op zaterdag 18 maart om 15.30 uur. Locatie: Stadsmuseum Zoetermeer, Dorpsstraat 7 in Zoetermeer. Het boek kost € 19,90 en is te bestellen bij De Kler en via 1boek.nl.

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

In Haarlem staat een huis

Op zoek naar kapitaalkrachtig Keetje

dinsdag 28 februari 2017 – Aan het Spaarne staat een huis dat de naam van de bouwvrouw draagt: nummer 17, tegenwoordig bekend onder de naam Hodshonhuis, is het nummer van een stadspaleis dat in veel opzichten zijn weerga niet kent.

Keetje Hodshon (1768-1829) gaf in 1793 opdracht tot de bouw van een indrukwekkend huis. Het kersverse kapitaal, dat haar na de dood van haar ouders was toegevallen, wendde zij aan om aan het Spaarne iets groots te verrichten. De Amsterdamse stadsarchitect Abraham van der Hart kreeg de opdracht om een ontwerp te maken.

Haar faam ontleent Keetje vooral aan het huis dat zij bouwen liet. Els Kloek en Maarten Hell schreven een fraai geïllustreerd en rijk doordacht boek over haar: Keetje Hodshon (1768-1829). Een rijke dame in revolutietijd. De geringheid van bronnen maakte het voor Kloek en Hell welhaast tot een ‘mission impossible’ om tot een evenwichtige biografie van Keetje te komen. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 9)

zondag 26 februari 2017 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van boeken. Deze keer is het de oude woestijnbibliotheek van Chinguetti. Deze oude handelsstad in het noorden van Mauritanië wordt vaak beschouwd als de zevende heilige stad van de islam. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Lof voor Engeland

vrijdag 23 februari 2017 – De heren hadden het dik voor elkaar. Mooi weer, goede zin en een gevulde beurs. Vijf weken Engeland stonden op hun programma. De tocht zou in de late zomer van 1769 voeren van Middelburg via Calais en Dover naar Londen.

Deze heren waren de gebroeders Isaac en Paul Hurgronje, Paulus Ribaut en Johan Steengracht. De laatste hield een dagboek bij dat hij later thuis weer in netschrift zou uitwerken. De familie Steengracht werd later eigenaar van kasteel Duivenvoorde te Voorschoten. Daar, in de bibliotheek, ligt nu dit dagboek. Irene Storm van Leeuwen heeft het voorbeeldig uitgegeven.

Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Het windtjen plooit

Bilderdijk en Luyken bij Hugo Claus

woensdag 22 februari 2017 – Een week geleden kocht ik De Vijanden van Hugo Claus. 12 euro. Een roman, eh ‘een cinéroman’ uit 1967. De roman opent als een film, met een opsomming van de ‘credits’: de naam van producent Jan Vrijman, de namen van de acteurs. De naam van Hugo Claus staat op het omslag, maar volgens de ‘credits’ is hij verantwoordelijk voor het scenario en de dialogen. Ook geldt hij als de regisseur.

In meer romans van Claus lopen de genres door elkaar: in het toneelstuk Pas de deux oefenen de hoofdpersonen voor een toneelstuk, in De koele minnaar bevinden de personages zich op de filmset. In De Vijanden lopen diverse verhalen door elkaar: de geschiedenis van een drietal ontheemden tussen twee fronten in de Ardennen – een Antwerpse jongen, een Amerikaanse militair en een Duitse chauffeur -, de geschiedenis van de verfilming en een beeldverhaal van beide geschiedenissen in foto’s. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Promotie Jan Postma

Een échte biografie van Alexander Gogel

dinsdag 21 februari 2017 – Op 12 januari 2010 wijdde André Hanou een blog aan Gogel (1765-1821), naar aanleiding van het boek dat E.J. Vles in 2009 over hem schreef. Hanou vond het een ‘nuttig’ boek, maar als biografie minder geslaagd. Eigenlijk was Herkauwer – onder die naam schreef Hanou zijn blog – nogal mild over het boek van Vles. Zijn teleurstelling verwoordde hij op zachtmoedige wijze.

Tientallen jaren ervoor was de kritische habitus in kringen van de Verlichtingstudie heel wat ruwer. Ik herinner me besprekingen, bijvoorbeeld van Buijnsters’ editie van Sara Burgerhart, die geen schaduw van welwillendheid vertoonden. Ter verontschuldiging van de genadeloosheid hoorde je recensenten beweren dat een slecht of middelmatig boek een veel beter boek over hetzelfde onderwerp in de weg stond. Ik heb dat lange tijd geloofd. Nu niet meer. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 8)

zondag 19 februari 2017 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van boeken. Deze keer is het de leeszaal van de juridische faculteit van de University of Michigan, in Ann Arbor. Voor de kenners: Go Blue! Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen