Voetnoot 18

De dood van een held

John Churchill, Hertog van Marlborough. Gravure Pieter Tanjé (1722)

donderdag 6 juli 2017 – Nummer 44 van deel I van de Amsterdamsche Hermes (28 juli 1722) staat bomvol Engelse verwijzingen. Ik behandel er nu twee, maar ben van plan in komende voetnoten op deze aflevering terug te komen.

Weyerman opent het nummer diep in gedachten, maar wordt gestoord door de Demon, die hem een ‘Paket Engelsse Brieven’ brengt, met een droeve tijding: O! myn waarde Censor, de grootste der Britten is gestorven!’ Vervolgens geeft Weyerman twee pagina’s sfeerbeeld met ook een terugblik op de Spaanse Successieoorlog. Pas daarna noemt hij deze grootste der Britten bij naam. Citaat:

De groote Churchil, de ontzaggelyke Marleboroug […], die, als opperveldheer den Bevelhebbers staf, over de krygsmacht der drie kroonen, gezwaait, en die dat bloeijent Eilant beschermt had, tegens de invallen der wanhoopende Stuarts gezinden, en tegens de laagen der radelooze Torys.

Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voetnoot 17

Weyerman tegen de Vrijmetselarij

The Mystery of Masonry brought to Light by ye Gormagons (1724)

dinsdag 4 juli 2017 – André Hanou heeft er destijds onze aandacht op gevestigd dat Weyerman als een van de eersten in de Republiek over de Vrijmetselarij schreef. Of hij daar ook het volgende bericht bij betrokken heeft durf ik niet te zeggen.

Op p. 69 van nummer 9 van deel II van De Ontleeder der Gebreeken (11 december 1724) bericht Weyerman over een nieuw genootschap dat de Vrijmetselaars naar de kroon steekt: de Gormogons. Dit bericht heb ik met Delpher niet in Nederlandse kranten kunnen terugvinden. Wel vond ik in de Weekly Journal or Saturday’s Post van zaterdag 17 oktober 1726 (O.S.) het volgende: Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Één reactie

Merkwaardig (week 27)

zondag 2 juli 2017 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van de boekenwereld.  Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voetnoot 16

Lady Mary, de volmaakste der Koordedansters

La fameuse Holandoise, Famosa donna Tedesca (1688)

donderdag 29 juni 2017 – In deel I van de Amsterdamsche Hermes (nummer 32 van 5 mei 1722) geeft Weyerman op p. 252-254 ) een beschrijving van Mary Finley (ook wel Finly of Findley), een koorddanseres. De passage leest alsof hij haar werkelijk heeft zien optreden en misschien zelfs ook een blauwtje bij haar gelopen heeft.Maar met zulke indrukken moeten we bij Weyerman altijd voorzichtig zijn. Citaat:

Milady Mary, dat springende Loovertje, is door een Engelsch Ridder op den buigzamen Stam van een Toneelkat geënt. [Zij was] voortgeteelt […] uit de Zee-schulp van van een * Drury-laansche Najaade, en uit het adelyk bloed van een Britssen Cavalier […].
[Zij viel] in de pooten van Mr. Finley, een vermaard Tuimelaar […]. Dit illuster Geite-paar leefde tamelyk kuis en vergenoegt in ’t begin, doch tamelyk onkuis en onvergenoegt in ’t vervolg.
* Een straat in Londens voorstad waar in veel Nymfen van een middelmaatige deugd

Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Één reactie

Voetnoot 15

Dobbelsteenmakers

Rowlandson, A Hitt at Black Gammon

dinsdag 27 juni 2017 – Weyerman waarschuwde meermalen tegen kansspelen. In aflevering 2 (25 maart 1737) van De Naakte Waarheyt bijvoorbeeld heeft hij het over ‘Veele valsche kaartspeelers en linksche dobbelaars’ en ‘Het kaart en teerlingspel zyn verderfelyke tydkortingen’.

Maar volgens mij spreekt daaruit vooral chagrijn over zijn eigen verlies bij die activiteiten en heeft hij op zichzelf weinig consideratie met gokverslaafden. Daar getuigt bijvoorbeeld zijn eigen relaas van zijn verblijf in Livorno van (Konstschilders deel 4, p. 432-433). Ook in deel 4 van de Konstschilders, maar dan op p. 419, noemt Weyerman een Londense dobbelstenenmaker, Merriman. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 26)

zondag 25 juni 2017 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van de boekenwereld.  Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Één reactie

The case of Pim

Over Pim van Oostrums exemplaar van Met en zonder lauwerkrans

vrijdag 23 juni 2017 – Als ik het woord ‘tool’ hoor, verlang ik hevig naar de tijd van het nauwgezet overschrijven. Op fiches: zo heetten die dingen toen. In sigarenkistjes heb ik ze nog wel. Eentje met Weyerman-passages, alfabetisch geordend op beschreven personages. Van sommige fichesverzamelingen weet ik niet meer waar ik ze verborgen heb, alle passages waarin in de Vaderlandsche Letteroefeningen het woord ‘sentimenteel’ gebruikt wordt. De periode 1780-1820. Ergens ver weg, in een map.

Dat het nu veel gemakkelijker is om dergelijk werk te verrichten en te bewaren, weet ik wel, maar dat opschrijven ging langzamer en schonk meer bevrediging.

Een paar dagen geleden las ik dat er op 14 juni een nieuwe ‘tool’ gelanceerd werd: NEWW VRE (New approaches to European Women’s Writing Virtual Research Environment). Een indrukwekkende afko. Als je het probeert uit te spreken, doe het dan in het Engels: twee keer double you! Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voetnoot 14b

Mr. Green, een blinde organist (derde vervolg)

De blinde organist en componist John Stanley (zie zijn ogen!). Mezzotint door James Macardell

woensdag 21 juni 2017 – In eerdere voetnoten schreef ik over Henry Green, de blinde organist in de St Giles Cripplegate Church (Londen). Weyerman bericht uitvoerig over deze ‘Tuynmol’, met wie Weyerman naar eigen zeggen honderdmaal piket heeft gespeeld ‘zonder dat den Blinde ooit het wit van deszelfs oogen heeft gezien’ (zie voetnoot nr 8, nr 9 en nr 14a). Tijdens een korte vakantie in Londen kwam ik meer over Mr. Green te weten. Vandaag dus het vervolg.

Ook over Mr Green staat er nieuws in de Vestry Minutes. Zo valt er bij de vergadering van 25 Februari 1704 *) te lezen dat ‘Mr Henry Greene (a blind man)’ wordt aangesteld als organist. Hij zal dezelfde betaling ontvangen als zijn overleden voorganger, Mr Curtis (de ruimte voor diens voornaam is in de notulen blanco gelaten). Bij de problemen in 1728 was hij dus inderdaad bijna 25 jaar de organist van deze parochie.

Hoe en hoeveel de organist betaald werd is ingewikkeld. Zo ging op 13 april zijn jaarwedde met 4 pond omhoog, die door ene Mrs Ayres betaald moesten worden. In 1708 en 1711 blijkt de secretaris hem 10 pond per jaar te betalen, maar telkens is het onderwerp van discussie wie hem nu zou moeten betalen. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voetnoot 14a

Mr. Green, een blinde organist (tweede vervolg)

Het huidige orgel van St Giles Cripplegate Church, Londen

dinsdag 20 juni 2017 – In de voetnoten nr 8 en nr 9 schreef ik al over Mr. Green, de blinde organist van St. Giles Cripplegate in Londen. Ik kon toen alleen maar melden dat hij na bijna 25 jaar dienst in 1728 door de kerkmeesters buitengesloten was.

Vandaag en morgen (voetnoot 14a en 14b) heb ik nieuws over deze slagvaardige blinde. Tijdens een korte vakantie in Londen heb ik namelijk de Vestry Minutes van de parochie kunnen bekijken.

De organisatie van de parochie
Over de Anglicaanse kerk weet ik niet heel veel maar ik probeer, met hulp van Sewels woordenboek, te vertellen hoe het ongeveer lijkt te zitten. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 25)

zondag 18 juni 2017 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een afbeelding van de boekenwereld. Om de zonaanbidders te plezieren is het deze keer een stapeltje boeken aan het strand. Lees verder

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen