Programma grondvergadering 2021

dinsdag 29 december 2020 – De grondvergadering van de Stichting Jacob Campo Weyerman gaat in januari 2021 niet door, maar we streven ernaar en hopen erop en rekenen ermee dat het op zaterdag 17 april alsnog mogelijk is.

We hebben een klinkend programma met drie mooie lezingen van drie begenadigde sprekers en onderzoekers.

De hoofdlezing wordt verzorgd door Paul Smith. In het verleden heeft hij enkele bijdragen over Rabelais in Nederland aan de Mededelingen geleverd. Zijn lezing in april zal gaan over Weyermans bemoeienis met de Fables van Jean de La Fontaine.

Jan Bruggeman tekent voor de tweede lezing, onder de veelbelovende titel:  ‘Poep!’ Jan is een onvermoeibaar Weyerman-vorser en als de voortekenen niet bedriegen, wordt zijn lezing een grote verrassing.

De jaarlijkse Hanou-observatie zal worden gegeven door Renée Vulto. Zij zal spreken over het zingen van liederen in de Bataafse feestcultuur, een bijzonder thema.

Wees allen zo goed om zaterdag 17 april vast te noteren in de agenda. Uiteraard kan ons streven, onze hoop en onze berekening doorkruist worden door het virus. Wij zullen proberen (via de Weyermansite) alle belangstellenden en sprekers zo nauwkeurig mogelijk op de hoogte te houden van ontwikkelingen die van invloed zijn op het doorgaan van de grondvergadering. – Bestuur JCW

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 52)

zondag 27 december 2020 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een portret van een 18e-eeuwer. Vorige week was het Pieter van Bleiswijk, de Delftenaar die de dikke hertog Brunswijk haast onbeperkt machtigde, maar in 1784 meewerkte aan zijn verbanning. Deze week is het de Rotterdamse gelegenheidsdichter met de bijnaam ‘Stroompoëet’, die overleed aan de gevolgen van een hondenbeet.

Lees verder
Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voetnoot 189

Schokkend nieuws: vrouw uit venster geworpen

dinsdag 22 december 2020 – Het is dit jaar precies driehonderd jaar geleden dat Weyerman begon met het satirische tijdschrift De Rotterdamsche Hermes (1720-1721). Het betekende een grote verandering in zijn carrière als schrijver. Achttien jaar lang schreef Weyerman vrijwel iedere week een tijdschriftaflevering vol. Door zijn satirische kijk op de wereld om hem heen trok hij veel lezers. Ik durf wel te stellen dat wij door die tijdschriften zijn werk nog altijd lezen, waarderen en bestuderen.

In zijn tijdschriften bespreekt Weyerman de meest uiteenlopende onderwerpen in tal van literaire vormen, zoals verhalen, anekdotes, ingezonden brieven, dromen, toneelteksten, sonnetten, raadselverzen en liederen. Voor de inhoud maakte hij regelmatig gebruik van buitenlandse bronnen. Al enkele jaren zijn Jac Fuchs en ik bezig met het onderzoek naar die bronnen, die Weyerman gebruikt heeft voor zijn tijdschriften, toneelstukken en andere werken. Dat onderzoek kon nu pas goed uitgevoerd worden, omdat er in de afgelopen jaren hele bibliotheken zijn gedigitaliseerd.

Ook de krant is een geliefde bron voor Weyerman. Regelmatig haalt hij een nieuwsfeit aan en geeft hij daarop zijn commentaar. Soms heeft hij genoeg aan één zin uit een krantenartikel om daarnaast ‘een reeks van associatief met elkaar verbonden opmerkingen van geheel andere aard’[1] te plaatsen en zo een nieuwe tekst te creëren. 

Lees verder
Geplaatst in Uncategorized | 1 reactie

Merkwaardig (week 51)

zondag 20 december 2020 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een portret van een 18e-eeuwer. Vorige week was het de Haarlemse pensionaris Pieter Leonard van de Kasteele in 1787, dichter van stichtelijke poëzie en vertaler van gedichten van Wieland en Klopstock. Tien jaar later werd hij voorzitter van de Eerste Nationale Vergadering. Deze week is het de bedenker van de gehate ‘Acte van Consulentschap’, die de dikke hertog Brunswijk haast onbeperkt machtigde.

Lees verder
Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voetnoot 188

Toch graag een maîtresse!

donderdag 17 december 2020 – In Voetnoot 186 en Voetnoot 187 heb ik kanttekeningen geplaatst bij de samenspraak tussen Kidi en Saaki uit de Maandelyksche ’t Zamenspraaken van Weyerman. Ik vertelde dat Saaki een betoog hield over de bezwaren die er kleven aan het houden van een maîtresse. Zijn argumenten waren overgenomen uit een brief van Thomas Brown aan ‘Sir John Sands’.

Natuurlijk laat Kidi zich de pretjes met een maîtresse niet zomaar uit zijn hoofd praten. En natuurlijk moest ‘Sir John Sands’ een reactie schrijven op de brief van Thomas Brown.[1] Niet geheel toevallig volgt Kidi in zijn verweer het antwoord van ‘Sir John Sands’ op de voet. Zo sluit Thomas Brown het antwoord af met de berustende constatering:

And to conclude this Letter, if I must be cheated, which I am afraid is the case of us all, I had rather it shou’d be done by a Jew, from whom we expect it, and whose Profession it is, than by a sniveling precise Villain, that has a Text for doing it.

Kidi sluit het gesprek met Saaki af met:

Voor het laatst, Papa, als ik doch moet bedroogen worden, is het beter gedeputeert te zyn by een Smous met een ruyge Baard, als by een Menonist met een gladde Kin; liever by een Maitres als by een naauw gezette Huysvrouw, welke laatste veeltyds een Text tot haar Voordeel heeft om ons een beentje te zetten.[2]

Lees verder
Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voetnoot 187

Liever een maîtresse dan een echtgenote?

dinsdag 15 december 2020 – In Voetnoot 186 heb ik een en ander gezegd over de samenspraak tussen Kidi en Saaki in de Maandelyksche ’t Zamenspraaken van Weyerman. De nog springlevende Kidi ontmoet zijn overleden schoonvader Saaki. Zij bespreken het wel en wee van bedrogen echtgenoten – ze zijn ervaringsdeskundigen.

Halverwege vraagt Kidi aan Saaki ‘Of ik niet bevoegt ben van een Maitres te houden, om my daar door te wreeken aan myn Wyf?’ Saaki legt hem uit dat dat een nog slechtere keuze is dan een huwelijk. Een maîtresse is doorgaans nog veel duurder dan een echtgenote, legt Saaki uit, en

Alle de Vrouwen, Zoon Kidi, zo de Maitressen als de getrouwde Juffers, zyn Boeken, de Alderbesten der beyde Soorten zyn niet proefhoudent tegens een al te streng Onderzoek.[1]

Lees verder
Geplaatst in Uncategorized | 1 reactie

Merkwaardig (week 50)

zondag 13 december 2020 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een portret van een 18e-eeuwer. Vorige week was het Christiaan Hendrik Trotz (1703-1773), geboren in Koningsbergen en in 1729 naar de Republiek gekomen waar hij in Utrecht rechten studeerde. Hij was er jarenlang hoogleraar staatsrecht. Deze keer is een Haarlemse dichter en patriot afgebeeld. In 1773 was hij lid van de Commissie tot de verbetering der Rijmpsalmen.

Lees verder
Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Voetnoot 186

Het gesprek tussen Kidi en Saaki

donderdag 10 december 2020 – ‘Is het mogelyk, O Beschermgoden van het graazig Ryk der Mossen! dat ik myn waarde Schoonzoon Kidi ontnoet in deeze Elizeesche Klaverbeemden?’ Met die zin begint Weyerman een gesprek tussen de overleden Saaki en zijn nog levende schoonzoon Kidi. 

Mij gaat het de geloofwaardigheid te boven, maar weinig op papier was Weyerman te gek. Hij verzorgde in 1726 zes afleveringen van elk meer dan 100 bladzijden (zij het op klein formaat) van een maandblad met dodengesprekken: de Maandelyksche ’t Zamenspraaken (1726). In 1997 werd er een themanummer van de Mededelingen van de Stichting Jacob Campo Weyerman aan gewijd.[1]

Het dodengesprek is een uitzonderlijk genre. Dat en de diepgang en gevarieerdheid van het themanummer maken het begrijpelijk dat er sindsdien vrijwel geen aandacht meer aan deze teksten besteed is. Ik moet bekennen dat ook ik het werk na een vrij vluchtige kennismaking heel lang links heb laten liggen, maar ik ben kortgeleden weer begonnen me een weg te banen naar en door de Elyzeese velden. Onderweg stuitte ik op de samenspraak tussen Kidi en Saaki. De personages die hierachter schuilgaan, zou Weyerman ook in De Persiaansche zydeweever (1727) ter sprake brengen.

Lees verder
Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Een Amsterdams kanonniersoproer met nationale politieke repercussies

dinsdag 8 december 2020 – Een lokaal kanonniersoproer leidde tot grote opschudding in Amsterdam, waar de gebeurtenis zich in mei 1796 afspeelde. Het debat erover in de nieuwe Nationale Vergadering werkte als katalysator bij de verscherping van de nationale politieke tegenstellingen in de jonge Bataafse Republiek.

Jan Bernd Bicker, oud-stadsbestuurder van Amsterdam en vooraanstaand lid van de moderate fractie in het parlement, werd het onderwerp van heftige politieke discussies door zijn optreden bij het kanonniersoproer. Het debat bezorgde één van de leiders van de radicale hervormingsgezinde fractie in het parlement, Johan Valckenaer, ook in eigen kring een reputatie van onbetrouwbaarheid.

Lees verder
Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Merkwaardig (week 49)

zondag 6 december 2020 – Dankzij Google Alerts en diverse tipgevers komen er iedere week nogal wat websites voorbij met opmerkelijke berichten over de lange 18e eeuw. De oogst van deze week is zoals altijd een allegaartje en gaat vergezeld van een portret van een 18e-eeuwer. Vorige week was het de geleerde, filosoof, wiskundige en natuurkundige Willem Jacob ’s Gravesande, die wel ‘Newtons heraut’ wordt genoemd. Deze keer is het Neerlands eerste hoogleraar staatsrecht. Zijn inaugurele rede uit 1743 ging ‘over de vryheit van gevoelen en spreken den rechtsgeleerden eigen’.

Lees verder
Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen